Οι δραματικές ημέρες και ώρες μετά την ανακοίνωση του Αλέξη Τσίπρα για το δημοψήφισμα του 2015 και το πόσο κοντά έφτασε η Ελλάδα από την έξοδο από το ευρώ, περιγράφονται γλαφυρά στο ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό».
Πρόκειται ουσιαστικά για μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς κατέρρευσαν, οι τράπεζες έκλεισαν, επιβλήθηκαν capital controls και το μέλλον της χώρας στην Ευρώπη κρεμόταν κυριολεκτικά από μια κλωστή, ενώ το δημοψήφισμα έκανε ακόμη πιο δύσκολη την κατάσταση.
Στο πέμπτο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιστό» που παρουσιάζει ο ΣΚΑΙ μιλούν, μεταξύ άλλων, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, στενοί συνεργάτες της Άνγκελα Μέρκελ και του Φρανσουά Ολάντ, πρωταγωνιστές του Eurogroup, καθώς και μέλη της ελληνικής κυβέρνησης και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι από Βρυξέλλες και Αθήνα.
Περιγράφουν μια Ευρώπη διχασμένη ανάμεσα στην αλληλεγγύη και την τιμωρία, τη δημοκρατία και την οικονομική πίεση, με το ενδεχόμενο ενός «plan B» να εμφανίζεται τότε ως ρεαλιστικό σενάριο για πολλούς.
Καθώς σχηματίζονταν ουρές στα ΑΤΜ και η χώρα βυθιζόταν σε πρωτοφανή αβεβαιότητα, το επεισόδιο φωτίζει τις άμεσες συνέπειες της ανακοίνωσης του δημοψηφίσματος.
Την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων, το κλείσιμο των τραπεζών, την επιβολή capital controls και τον διάχυτο φόβο ενός Grexit.
Η σύγκρουση στο Eurogroup μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης και αβεβαιότητας, ο Αλέξης Τσίπρας αποφασίζει να προχωρήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, παρά το γεγονός ότι δεν είχε επιτευχθεί συμφωνία με τους θεσμούς.
Την επόμενη ημέρα, ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης προσέρχεται στο Eurogroup ζητώντας παράταση της δανειακής σύμβασης της Ελλάδας. Η αντίδραση των εταίρων ήταν άμεση και ιδιαίτερα σκληρή.
Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στο επεισόδιο, ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, φέρεται να αντέδρασε έντονα στο αίτημα, εκφράζοντας την έκπληξή του μετά την ανακοίνωση του δημοψηφίσματος.
«Είσαι τρελός; Μετά από όσα έγιναν χθες;» τον ρωτά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε απέρριψε κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο παράτασης.
Ο Βαρουφάκης επέμεινε ότι μια τέτοια απόφαση ήταν απαραίτητη για να αποφευχθεί η πλήρης αποσταθεροποίηση της κατάστασης. Ωστόσο, οι συνομιλίες οδηγήθηκαν γρήγορα σε αδιέξοδο, με το κλίμα να επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο.
«Πρέπει να δώσετε παράταση για να μην επέλθει το χάος». «Εσείς το δημιουργήσατε» του απαντά ο Ντάισελμπλουμ.
«Είναι το τέλος!»Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε χωρίς αποτέλεσμα, σηματοδοτώντας ένα από τα πιο κρίσιμα και φορτισμένα επεισόδια της ελληνικής κρίσης χρέους, λίγες μόλις ημέρες πριν από το δημοψήφισμα και την επιβολή των capital controls.
Ο Τσίπρας ενημερώνει τηλεφωνικά Μέρκελ και Ολάν για το δημοψήφισμα
Ο τότε σύμβουλος ευρωπαϊκών υποθέσεων του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ, Φιλίπ Λεγκλίζ-Κόστα, αποκαλύπτει ότι ο Αλέξης Τσίπρας επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ολάντ και την Άνγκελα Μέρκελ για να τους ενημερώσει για την απόφασή του να προκηρύξει δημοψήφισμα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στο περιεχόμενο του ερωτήματος και στη στάση που θα κρατούσε η ελληνική κυβέρνηση, καθώς αυτά τα στοιχεία θα καθόριζαν σε μεγάλο βαθμό τόσο την έκβαση της διαδικασίας όσο και τις επόμενες κινήσεις των ευρωπαϊκών πλευρών.
Αμέσως μετά την επικοινωνία με τον Έλληνα πρωθυπουργό, η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Γάλλος πρόεδρος συνομίλησαν εκ νέου μεταξύ τους, εκτιμώντας ότι η κατάσταση είχε εισέλθει σε εξαιρετικά κρίσιμη φάση.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να βρίσκονται σε καθημερινή επικοινωνία προκειμένου να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Ο Νικολάους Μάγιερ-Λάντρουτ, σύμβουλος της Μέρκελ για ευρωπαϊκά θέματα ήταν παρών στο τηλεφώνημα Τσίπρα και τονίζει πως «το δημοψήφισμα είναι μια πολύ ριψοκίνδυνη πολιτική. Αυτό που μας εξέπληξε ήταν η ανακοίνωση που της έκανε ότι θα τασσόταν κατά μιας συμφωνίας στην οποία είχε συμμετάσχει».
Όσο για το πως αντέδρασε η Μέρκελ απάντησε ότι «το έλαβε υπόψιν της και για μας ήταν το τέλος της συζήτησης, τι μπορούσαμε να πούμε; Μπορούμε να εκφράσουμε την έκπληξη και την δυσαρέσκειά μας, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά».
Ντάισελμπλουμ: «Είχα θυμώσει γιατί δεν ήταν έντιμο απέναντι στον ελληνικό λαό»
«Μας εξέπληξε τελείως. Πρώτον γιατί δεν υπήρχε καμία συμφωνία, άρα γιατί να δημιουργήσεις τέτοια πολιτική δυναμική και δεύτερον αν προτίθεσαι να κάνεις κάτι τέτοιο θα ήταν συνετό να το συζητήσεις πρώτα με τους εταίρους σου».
Είχα ταραχτεί πολύ. Είχα θυμώσει γιατί δεν ήταν έντιμο απέναντι στον ελληνικό λαό. Τους υποσχόταν την προοπτική μιας καλύτερης συμφωνίας, ενώ δεν υπήρχε καλύτερη συμφωνία διαθέσιμη», τόνισε ο Ντάισελμπλουμ.
«Ο λαός εξαπατήθηκε με το ερώτημα»
Χαρακτηριστικό είναι πως τόσο ο Ντάισελμπλουμ όσο και ο Γιούνκερ εκτιμούν ότι ο ελληνικός λαός εξαπατήθηκε με το ερώτημα του δημοψηφίσματος.
«Το ερώτημα ήταν ένα ψέμα. Ήταν αν θέλετε τη συμφωνία ή όχι. Και η συμβουλή μας είναι όχι. Δεν υπήρχε συμφωνία. Ούτε υπήρχε εναλλακτική» λέει ο Ντάισελμπλουμ.
Παράλληλα ο Γιούνκερ τόνισε πως «ήταν σκάνδαλο, ο κόσμος εξαπατάθηκε»! Ακόμη αποκαλύπτει το πόσο θύμωσε με την απόφαση Τσίπρα για δημοψήφισμα.
«Ήμουν πολύ θυμωμένος: ξαφνικά και μετά από πολλές διαπραγματεύσεις προχώρησε με την ιδέα του δημοψηφίσματος, χωρίς να μας το πει. Η Μέρκελ και ο Ολάντ ήταν εξίσου θυμωμένοι μαζί του. Ήταν τελείως ανεύθυνο. Για εκείνον ήταν εσωτερικό θέμα, για εμάς ήταν ευρωπαϊκό».
Λιού: «Αν ρωτήσεις τον κόσμο να κόψεις τα επιδόματά του, σε κάθε χώρα η απάντηση θα είναι όχι»
Στο ντοκιμαντέρ μίλησε και ο υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιού, ο οποίος περιγράφει την συνομιλία του με τον Αλέξη Τσίπρα.
«Ήμουν σε αυτοκίνητο στη Νέα Υόρκη και μιλούσα μαζί του. Του είπα δεν το καταλαβαίνω κι εκείνος μου έλεγε “η δημοκρατία είναι πολύ σημαντική στην Ελλάδα και πως πρέπει να αξιοποιήσουμε ένα σύστημα που είναι ελληνικό”.
Δεν μπορούσαμε να δούμε πώς θα τελείωνε, αφήνοντάς του περισσότερο και όχι λιγότερο χώρο. Γιατί αν ρωτήσεις τον κόσμο να κόψεις τα επιδόματά του, η απάντηση σε κάθε χώρα του κόσμου θα είναι όχι».
Κωνσταντοπούλου: Ανακουφισμένη που θα γινόταν δημοψήφισμα και θα αποφασίσει ο λαός
Στο εσωτερικό μέτωπο η Ζωή Κωνσταντοπούλου δηλώνει πως ένιωσε ανακουφισμένη με το δημοψήφισμα γιατί θα αποφάσιζε ο ελληνικός λαός.
Λαφαζάνης: «Το Υπουργικό Συμβούλιο πάγωσε στο άκουσμα του δημοψηφίσματος»
Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης περιγράφει πώς πάγωσε το υπουργικό συμβούλιο που συγκάλεσε ο Τσίπρας, όταν ανέφερε για το δημοψήφισμα.
Γιούνκερ: «Τηλεφωνούσα τυχαία σε ελληνικές οικογένειες και ρωτούσα πώς ήταν η ζωή τους»
Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αποκάλυψε ότι τηλεφωνούσε τυχαία σε οικογένειες στην Ελλάδα προκειμένου να μάθει πώς είναι η ζωή τους. «Αυτό που θαύμαζα στην ελληνική περίπτωση ήταν το εντυπωσιακό σθένος του φτωχότερου τμήματος της ελληνικής κοινωνίας. Και είχα μια ιδιαίτερη ευαισθησία για εκείνους που δεν καταλάβαιναν τι συνέβαινε και δεν είχαν κανέναν πραγματικό υπερασπιστή στην Ευρώπη.
Συνήθιζα να επικοινωνώ, περιστασιακά, έτσι απλά, μέσω τηλεφώνου με ελληνικές οικογένειες για να τους ρωτήσω πώς ήταν η ζωή τους. Και δεν πίστευαν πως ήμουν εγώ. Η Ελλάδα ήταν μέρα και νύχτα στο μυαλό μου».
Στουρνάρας: «Είπα στον Δραγασάκη πως το δημοψήφισμα θα οδηγήσει τον κόσμο στα ATM»
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας τόνισε χαρακτηριστικά πως «με πήρε ο κ. Δραγασάκης και μου είπε πως θα γίνει δημοψήφισμα. Του είπα πως αυτό θα οδηγήσει τον κόσμο στα ΑΤΜ. Όπως και έγινε.
«Φοβόμασταν αιματοχυσία»
«Φύγαμε νωρίς το απόγευμα με συμφωνία ότι τα είχαμε βρει. Δώδεκα το βράδυ θα γίνει η συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου για να δούμε πώς ακριβώς πάει, διότι η απόφαση ήταν ότι δεν θα πρέπει να ανοίξουν με τίποτα οι τράπεζες τη Δευτέρα. Φοβόμασταν αιματοχυσία.
Αν δεν έκλειναν έτσι οι τράπεζες, με ΦΕΚ, είχαμε κι άλλους τρόπους, πολύ πιο επώδυνους. Να αφαιρούσαμε τις άδειες από τις τράπεζες» .
Δεν μπορούμε να πάρουμε την ευθύνη και να αφήσουμε τις τράπεζες ανοιχτές μετά από αυτό. Τα ATMs άδειασαν το Σάββατο εκείνο. Την Κυριακή δεν υπήρχαν χρήματα. Αν ανοίγαμε Δευτέρα θα έτρεχε ο κόσμος να πάρει όλα του τα λεφτά».
Καραβίας: «Χωρίς capital controls, ήταν θέμα ωρών οι τράπεζες να εξαντλήσουν τα διαθέσιμά τους»
Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank Φωκίωνας Καραβίας τόνισε χαρακτηριστικά πως χωρίς τα capital controls «ήταν θέμα ωρών οι τράπεζες να εξαντλήσουν τα διαθέσιμά τους και να σταματήσουν οι λειτουργίες τους.
Η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος θα σήμαινε την defacto επιστροφή της χώρας στη δραχμή ή σε κάποιο άλλο νόμισμα».
Η στιγμή που οι Καμμένος και Παππάς μαθαίνουν για το δημοψήφισμα
Ο Πάνος Καμμένος τόνισε πως ο Αλέξη Τσίπρας τον πήρε τηλέφωνο στις 06:30 με 7 το πρωί. «Κατάλαβα από τη φωνή του ότι τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, τον ρώτησα αν ήθελε να πάω, μου λέει “έλα”».
Ο Νίκος Παππάς τόνισε από την πλευρά του: «Μας ξυπνάνε το επόμενο πρωί οι άνθρωποι του γραφείο του πρωθυπουργού οι οποίοι συγκάλεσαν σύσκεψη στον 25ο όροφο του ξενοδοχείου. Μας είπε ότι δεν έχουμε καμία δυνατότητα αυτή τη στιγμή να ελπίζουμε σε κάτι βιώσιμο, πρέπει να ερωτηθεί ο ελληνικός λαός με βάση αυτό που έχουμε στα χέρια μας».
Πηγή: www.newsit.gr
