Δημόσιο: Το χρονικό της ελαστικοποίησης των σχέσεων εργασίας

Σε έναν εκτενή απολογισμό σχετικά με την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων προχώρησε ο Σύλλογος Υπαλλήλων της Περιφέρειας Αττικής με σχετική ανακοίνωσή του.

Πιο συγκεκριμένα, ο Σύλλογος τονίζει πως μετά τον Φεβρουάριο του 2019 και το συλλαλητήριο δεκάδων οργανώσεων το ζήτημα των ελαστικών σχέσεων εργασίας με διάφορες μορφές έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλο το δημόσιο.

Ο σύλλογος τονίζει ως συνέπεια των πρακτικών των ελαστικών σχέσεων την υποστελέχωση των υπηρεσιών που καλύπτονται με «μπαλώματα και συμβάσεις» δημιουργώντας για τους υπαλλήλους συνθήκες εκμετάλλευσης, ανασφάλειας, ομηρίας, χειραγώγησης.

Και προχωρά στην ανάλυση των σταθμών της ελαστικοποίησης των σχέσεων από την περίοδο του Κώστα Σημίτη, μέχρι τη σημερινή συνταγματική αναθεώρηση που εισηγείται η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αλλά και το νομοσχέδιο του Νέου Κώδικα της Αυτοδιοίκησης που βρίσκεται υπό επεξεργασία στη Βουλή.

Καταλήγοντας ο Σύλλογος ζητά την κατάργηση της απαγόρευσης μετατροπής των συμβάσεων σε Αορίστου Χρόνου, την κατάργηση της διάταξης «Βορίδη» και του “πειθαρχικού πέλεκυ στους αιρετούς που δεν συμμορφώνονται προς «τας αντεργατικάς υποδείξεις»”, όπως αναφέρει.

Ενώ ως ελάχιστη απαίτηση αναφορικά με το άρθρο 731 του νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» επισημαίνει τη συμπερίληψη στις εξαιρούμενες υπηρεσίες όλων των υπηρεσιών των Περιφερειών με την προσθήκη στο τέλος της  παραγράφου 4 της φράσης «με κάθε εργασιακή σχέση, σε οποιαδήποτε υπηρεσία του φορέα».

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Τον Φεβρουάριο 2019 πάνω από 140 συνδικαλιστικές οργανώσεις του δημοσίου σε συνέχεια της πρωτοβουλίας που ανέλαβε ο Σύλλογός μας, πραγματοποιώντας ένα μαζικό, μαχητικό συλλαλητήριο προς τη Βουλή απαίτησαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση την «άρση κάθε Συνταγματικής απαγόρευσης για την μονιμοποίηση των συμβασιούχων».

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκε να φέρει στη Βουλή για ψήφιση το παραπάνω αίτημα (πρόταση).

Στη συζήτηση στη Βουλή κατά της μονιμοποίησης των συμβασιούχων τάχθηκαν σύσσωμες οι κοινοβουλευτικές ομάδες των ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ, ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ, ΠΟΤΑΜΙ, Ένωση Κεντρώων.

Έξι χρόνια μετά το ζήτημα των ελαστικών σχέσεων εργασίας με διάφορες μορφές, προγράμματα κλπ έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλο το δημόσιο.

Οι συμβασιούχοι και όλοι οι εργαζόμενοι καλούνται να διεκδικήσουν ένα βασικό δικαίωμα, το δικαίωμα στη δουλειά, που όλες οι κυβερνήσεις το έχουν βάλει στην πυρά. Μεγαλύτερη εκμετάλλευση, ανασφάλεια, ομηρία, χειραγώγηση είναι μερικές μόνο πλευρές της πολιτικής επιλογής τους να μην στελεχώσουν τις υπηρεσίες με μόνιμους υπαλλήλους και να δημιουργούν στρατιές συμβασιούχων.

Της πολιτικής επιλογής που την ανάγκη κάλυψης έκτακτων αναγκών την έχουν επεκτείνει σε βασικές, πάγιες και διαρκείς ανάγκες των υπηρεσιών, στο έδαφος της τραγικής υποστελέχωσης που έχουν δημιουργήσει. Με ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια λέει ο λαός, και έτσι συμβαίνει στην περίπτωση αυτή: Υποστελέχωση – ελάχιστες ή καθόλου προσλήψεις – μπαλώματα με συμβάσεις και κακοπληρωμένα προγράμματα της ΔΥΠΑ (κοινωφελή κλπ) – χτύπημα της σταθερής δουλειάς και της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων – επέκταση των ιδιωτικοποιήσεων, των ΣΔΙΤ, των εκχωρήσεων με διάφορες μορφές, της παραπέρα εργολαβοποίησης  αρμοδιοτήτων κλπ.

Η διαχρονικότητα των κυβερνητικών αυτών επιλογών φαίνεται χαρακτηριστικά από το παρακάτω χρονολόγιο των «τελευταίων» χρόνων:

• Απρίλιος 2001 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) : Ψηφίστηκε η προσθήκη της παραγράφου 8 στο Άρθρο 103 του Συντάγματος κατά την τελική ψηφοφορία της Ζ’ Αναθεωρητικής Βουλής, με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ και Πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη, από τα δύο μεγάλα κόμματα της εποχής, δηλαδή το κυβερνών ΠΑΣΟΚ και την αξιωματική αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας (Ν.Δ.), συγκεντρώνοντας την αυξημένη πλειοψηφία των 4/5 των βουλευτών.
• Από το 2006 και για δεκαέξι περίπου χρόνια όλες οι κυβερνήσεις εφάρμοσαν την λεγόμενη ΠΥΣ 33 για αναστολή των προσλήψεων στο Δημόσιο, με ελάχιστες εξαιρέσεις, μετά από σχετικές εγκρίσεις.
• Μάιος 2010 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) : Ψηφίστηκε ο ν. 3852/2010, γνωστός ως ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ και εκδόθηκαν με Προεδρικά Διατάγματα όλοι οι νέοι Οργανισμοί Εσωτερικής Υπηρεσίας των ΟΤΑ, όπου καταργήθηκαν όλες οι κενές οργανικές θέσεις.
• Οκτώβριος 2011 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ): Ψηφίστηκε ο ν. 4024/2011, όπου με το Άρθρο 33 καταργήθηκαν όλες οι κενές οργανικές θέσεις μόνιμου προσωπικού και ΙΔΑΧ προσωπικού σε όλες τις υπηρεσίες του δημοσίου και των ΟΤΑ.
• Νοεμβρίου 2012 (συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ) : Ψηφίστηκε ο ν. 4093/2012, όπου με την Παράγραφο Ζ του Άρθρου Πρώτου αυτού του νόμου, θεσπίστηκε η αυτοδίκαιη κατάργηση οργανικών θέσεων με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου (ΙΔΑΧ) και τέθηκαν αυτόματα σε διαθεσιμότητα όλοι όσοι καταργήθηκαν οι θέσεις τους.
• Ιούλιος 2013 (συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ) : Ψηφίστηκε ο ν. 4172/2013, όπου με το άρθρο 90 αυτού του νόμου, πραγματοποιήθηκε το επόμενο μεγάλο κύμα μαζικής κατάργησης θέσεων και διαθεσιμότητας (σχολικοί φύλακες, δημοτικοί αστυνομικοί, εκπαιδευτικοί κλπ.
• Δεκέμβριος 2014 (συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ ) : Ψηφίστηκε ο ν. 4314/2014, όπου με το άρθρο 54 θεσπίστηκε η απόλυτη υποχρέωση άσκησης έφεσης σε θετικές δικαστικές αποφάσεις για μια συγκεκριμένη αλλά πολύ μεγάλη κατηγορία συμβασιούχων, αυτούς που απασχολούνταν σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα (ΕΣΠΑ), όπως οι κοινωνικές δομές των Δήμων («Βοήθεια στο Σπίτι», παιδικοί σταθμοί κ.λπ.), θέτοντας διοικητικά εμπόδια, οικονομικές ποινές κλπ σε Δημοτικές Αρχές που δεν τον εφάρμοζαν.
• Φεβρουάριος 2019 (κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ) : Πραγματοποιήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής η πρώτη κρίσιμη συζήτηση και ψηφοφορία για τη Συνταγματική Αναθεώρηση και δεν δέχτηκε την άρση της Συνταγματικής απαγόρευσης για την μονιμοποίηση των συμβασιούχων με την σχετική τροποποίηση του άρθρου 103. Την ίδια στάση κράτησαν και οι κοινοβουλευτικές ομάδες των ΝΔ, ΚΙΝΑΛ, ΠΟΤΑΜΙ, Ένωση Κεντρώων.
• Μάρτιος 2022 (κυβέρνηση ΝΔ) : Ψηφίστηκε ο ν. 4915/2022, όπου με το άρθρο 37 την γνωστή τροπολογία «Βορίδη» ή καλύτερα «Βορίδη – Πατούλη» προβλέπεται επιβολή πειθαρχικής ευθύνης σε Περιφερειάρχες και Δημάρχους (ποινή έκπτωσης από το αξίωμά τους για το παράπτωμα της παράβασης καθήκοντος) αν δεν ασκήσουν έφεση σε θετικές δικαστικές αποφάσεις συμβασιούχων.
• Φεβρουάριος 2026 (κυβέρνηση ΝΔ) : Ψηφίστηκε ο ν. 5282/2026, όπου με το άρθρο 19 είναι υποχρεωτικός ο προσδιορισμός των Εφέσεων σε θετικές δικαστικές αποφάσεις συμβασιούχων το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2027.
• Ιούλιος 2026 (κυβέρνηση ΝΔ): Καταθέτει πρόταση Συνταγματικής Αναθεώρησης για άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, για συνταγματοποίηση του δημοσιονομικού κόφτη σε μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες, για την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ και το παραπέρα χτύπημα της δημόσιας εκπαίδευσης κλπ.
• Ιούλιος 2026 (κυβέρνηση ΝΔ) : Έχουμε τις διατάξεις, του νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», όπου εκτός των άλλων αντεργατικών και αντιλαϊκών ζητημάτων και εκτός από την ρύθμιση που με τον αγώνα των εργαζομένων στους Δήμους άνοιξε για την «τακτοποίηση» εργαζομένων στους Δημοτικούς Παιδικούς Σταθμούς, με το άρθρο 731 χειροτερεύει την διάταξη «Βορίδη», και σφίγγει τον κλοιό στους συμβασιούχους που δεν «μονιμοποιούνται», θέτοντας πρόσθετες προϋποθέσεις τήρησης της λεγόμενης «δημοσιονομικής ισορροπίας» και αναφοράς των θέσεων στον προγραμματισμό προσλήψεων που έχει αποφασιστεί.

Μονόδρομος για όλους είναι η διεκδίκηση της μόνιμης δουλειάς για όλους και η μονιμοποίηση των συμβασιούχων και όλων των εργαζομένων με διάφορα προγράμματα κλπ, η κάλυψη όλων των κενών οργανικών θέσεων με μόνιμο προσωπικό, η υπεράσπιση της «μονιμότητας», η κατάργηση της απαγόρευσης μετατροπής των συμβάσεων σε Αορίστου Χρόνου, η κατάργηση της διάταξης «Βορίδη» και του πειθαρχικού πέλεκυ στους αιρετούς που δεν συμμορφώνονται προς «τας αντεργατικάς υποδείξεις».

Ελάχιστη απαίτηση αναφορικά με το άρθρο 731 του νέου «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» είναι η συμπερίληψη στις εξαιρούμενες υπηρεσίες όλων των υπηρεσιών των Περιφερειών με την προσθήκη στο τέλος της  παραγράφου 4 της φράσης «με κάθε εργασιακή σχέση, σε οποιαδήποτε υπηρεσία του φορέα».