Νέα αναστάτωση στις διεθνείς αγορές αγροτικών εμπορευμάτων προκαλεί η ενίσχυση του Ελ Νίνιο, με το κακάο, το φοινικέλαιο, τη ζάχαρη, τον καφέ Robusta και τα σιτηρά της Αυστραλίας να συγκαταλέγονται στις αγορές που αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Το Ελ Νίνιο έχει ήδη κάνει την εμφάνισή του και υπάρχει πιθανότητα 81% να ενισχυθεί σε πολύ ισχυρό φαινόμενο. Οι αναλυτές της Rabobank εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις του στις αγορές σιτηρών, ζάχαρης, καφέ και άλλων αγροτικών προϊόντων θα γίνονται ολοένα πιο έντονες μέχρι το τέλος του 2026 και θα συνεχιστούν και το 2027.
Συγκεκριμένα, η ολλανδική πολυεθνική τράπεζα (και εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών) Rabobank, αναφέρει πως για τις επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, οι συνέπειες αναμένεται να φανούν κυρίως στη διαθεσιμότητα και στις τιμές των πρώτων υλών, αν και ο χρόνος και η ένταση των επιπτώσεων θα διαφέρουν σημαντικά από προϊόν σε προϊόν.
Το Ελ Νίνιο είναι κλιματικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό και μπορεί να επηρεάσει τα καιρικά μοτίβα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η πιο ξεκάθαρη επίπτωση του φαινομένου έχει ήδη καταγραφεί στην αγορά θαλασσινών, όπως τονίζεται σε ρεπορτάζ των Financial Times. Η ποσόστωση για την αλιευτική περίοδο Μαΐου-Ιουλίου 2026 ήταν 36% χαμηλότερη σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ η τελική αλιεία εκτιμάται ότι θα ανέλθει μόλις στο 25% της συγκεκριμένης ποσόστωσης.
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη περιορίσει την παγκόσμια προσφορά ιχθυάλευρων και ιχθυελαίου. Η Rabobank αναφέρει ότι οι τιμές των ιχθυάλευρων έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ οι τιμές του ιχθυελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από τρεις φορές από τον Ιούλιο του 2025.
«Τα προϊόντα για τα οποία θα ανησυχούσα περισσότερο δεν είναι απαραίτητα τα μεγαλύτερα σε όγκο, αλλά εκείνα όπου οι αλυσίδες εφοδιασμού είναι συγκεντρωμένες και οι αγοραστές έχουν λιγότερες εναλλακτικές», ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής των αναλυτών της Rabobank.
Άνοδος 72,4% για το κακάο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το κακάο, καθώς η Δυτική Αφρική, ο Ισημερινός και η Νοτιοανατολική Ασία αντιπροσωπεύουν το 88% της παγκόσμιας παραγωγής. Και οι τρεις περιοχές είναι συνήθως ευάλωτες στις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η μειωμένη υγρασία στη Δυτική Αφρική μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στις καλλιέργειες, ενώ ξηρότερες καιρικές συνθήκες αναμένονται επίσης στη Νοτιοανατολική Ασία και την Ινδία.
Οι ανησυχίες αυτές έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην αγορά. Το συμβόλαιο κακάο δεύτερης λήξης στο ICE της Νέας Υόρκης διαμορφωνόταν στις 12 Ιουλίου 2026 στα 5.800 δολάρια ανά μετρικό τόνο, καταγράφοντας άνοδο 72,4% σε διάστημα τριών μηνών.
Η Rabobank επισημαίνει ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που στηρίζει τις τιμές, καθώς σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι χαμηλές προσδοκίες για την καρποφορία της περιόδου 2026/27.
Στο φοινικέλαιο, ο κίνδυνος είναι πιο καθυστερημένος. Η Ινδονησία και η Μαλαισία αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής και η μειωμένη βροχόπτωση, σε συνδυασμό με τις υψηλότερες θερμοκρασίες, θα μπορούσε να περιορίσει τις αποδόσεις.
Ωστόσο, οι φοίνικες μπορούν αρχικά να αντισταθμίσουν τη μειωμένη βροχόπτωση χάρη στο βαθύ ριζικό τους σύστημα. Ως αποτέλεσμα, οι επιπτώσεις στην παραγωγή ενδέχεται να φανούν προς το τέλος του 2026, με τους κίνδυνους για την προσφορά να εντείνονται στις αρχές του 2027.
Ο κίνδυνος για καφέ και ζάχαρη
Στο στόχαστρο βρίσκεται και η αγορά του καφέ, όπου οι παραγωγοί και οι εταιρείες τροφίμων αντιμετωπίζουν ήδη έντονη μεταβλητότητα στις τιμές. Οι τιμές του Arabica έχουν αυξηθεί περίπου 70% σε ετήσια βάση, ενώ οι τιμές του Robusta έχουν διπλασιαστεί, ενισχύοντας τη ζήτηση για φθηνότερες πρώτες ύλες και εναλλακτικές συνταγές.
Οι αγορές έχουν αρχίσει να ενσωματώνουν στις τιμές τους ένα «premium» κινδύνου λόγω Ελ Νίνιο, ιδιαίτερα στον Robusta. Το Βιετνάμ, η Ινδονησία και η Ινδία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής Robusta και οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η ξηρασία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποθέματα νερού, την υγρασία του εδάφους και τελικά την ανθοφορία και την ανάπτυξη των καρπών.
Σύμφωνα με τη Rabobank, ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν αφορά απαραίτητα την τρέχουσα σοδειά, αλλά την ανθοφορία για τη συγκομιδή του 2027/28.
Η Αυστραλία αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές, καθώς οι αποδόσεις σε σιτάρι, κριθάρι και canola μπορούν να μειωθούν σημαντικά κατά τη διάρκεια ισχυρών επεισοδίων Ελ Νίνιο. Μια μεγάλη πτώση της αυστραλιανής παραγωγής θα μπορούσε να έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στο παγκόσμιο εμπόριο σιτηρών, δεδομένου ότι η χώρα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς σιταριού.
Μέχρι στιγμής, οι καλλιέργειες στην Αυστραλία βρίσκονται σε καλή έως πολύ καλή κατάσταση, χάρη στις σχεδόν φυσιολογικές χειμερινές βροχοπτώσεις στις περισσότερες περιοχές παραγωγής. Ωστόσο, η Rabobank επισημαίνει ότι καθοριστικός παράγοντας θα είναι ο χρόνος κατά τον οποίο θα εμφανιστούν τυχόν ξηρές καιρικές συνθήκες.
Πιέσεις και στις εμπορικές διαδρομές
Το Ελ Νίνιο δεν απειλεί μόνο την παραγωγή αγροτικών προϊόντων, αλλά μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και στις εμπορικές διαδρομές.
Η Rabobank επισημαίνει ότι η πτώση της στάθμης των ποταμών θα μπορούσε να δυσκολέψει τη μεταφορά σιτηρών στη Βραζιλία, ενώ η ξηρασία στην Κεντρική Αμερική ενδέχεται να περιορίσει τη δυνατότητα διέλευσης πλοίων από τη Διώρυγα του Παναμά.
Για τις εταιρείες τροφίμων και ποτών, επομένως, το ζήτημα δεν αφορά πλέον έναν μεμονωμένο καιρικό κίνδυνο, αλλά την ανάγκη να εντοπίσουν τα πιο ευάλωτα σημεία στις αλυσίδες εφοδιασμού τους.
Οι αναλυτές της Rabobank προειδοποιούν ότι οι αγορές συχνά αντιδρούν πριν ακόμη καταγραφεί η πραγματική ζημιά στην παραγωγή. Οι τιμές σε κακάο, καφέ και ζάχαρη μπορούν να αυξηθούν μόλις ενισχυθεί η πιθανότητα προβλήματος στην προσφορά, ενώ τα στοιχεία για την πραγματική παραγωγή εμφανίζονται αρκετούς μήνες αργότερα.
Έτσι, το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να διατηρήσει την πίεση στις τιμές και στη διαθεσιμότητα βασικών πρώτων υλών για τα τρόφιμα και τα ποτά μέχρι το τέλος του 2026 και μέσα στο 2027, με τις επιπτώσεις να διαφέρουν σημαντικά ανά προϊόν και περιοχή παραγωγής.
Πηγή: www.newsit.gr
