Με την Κριστίν Λαγκάρντ να έχει προαναγγείλει με έμμεσο τρόπο την αποχώρηση της από την ηγεσία της ΕΚΤ (Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) το 2027, έχουν κάνει την εμφάνιση τους τα σενάρια για την αντικατάσταση της αλλά και οι εικασίες για τη δημοσιονομική γραμμή που θα ακολουθηθεί εντός ευρωζώνης.
Το Bloomberg παρουσιάζει σε ανάλυση του έναν «χάρτη» για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην ΕΚΤ μετά την παραίτηση της Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του ΔΣ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την περασμένη εβδομάδα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, και ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος.
Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, η επιλογή του επόμενου προέδρου συνδέεται με δύο ακόμη σημαντικές θέσεις στην ΕΚΤ, αυτή του επικεφαλής οικονομολόγου, την οποία κατέχει ο Φίλιπ Λέιν, και τη θέση της Σνάμπελ στην Εκτελεστική Επιτροπή, με αρμοδιότητα τις αγορές.
Το τελευταίο χαρτοφυλάκιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αστάθειας, όταν οι αναταράξεις στις αγορές ομολόγων ενδέχεται να απαιτήσουν παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας, όπως συμβαίνει σήμερα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει τις διαπραγματεύσεις για την κατανομή των θέσεων, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναφέρεται στο ενδεχόμενο μιας ευρύτερης συμφωνίας μεταξύ των κρατών της Ευρωζώνης και παρά το ότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, η Λαγκάρντ δεν έχει ανακοινώσει ακόμη πρόωρη αποχώρηση, παρά το ότι έχει προαναγγείλει με έμμεσο τρόπο την αποχώρηση της. Παράλληλα, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να εμφανιστεί κάποιος άλλος υποψήφιος, εάν οι κυβερνήσεις δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν σε ένα από τα δύο επικρατέστερα ονόματα.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τρεις βασικές παράμετροι αναμένεται να επηρεάσουν την τελική συμφωνία: η συναίνεση μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας, η εκπροσώπηση των μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης στην εξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή και η παρουσία τουλάχιστον μίας γυναίκας στη σύνθεσή της.
Πρώτο σενάριο: Ο Κλάας Κνοτ στην προεδρία της ΕΚΤ. Η πρώτη εκδοχή προβλέπει την ανάληψη της προεδρίας από τον Κλάας Κνοτ, ο οποίος διαθέτει μακρά εμπειρία στη νομισματική πολιτική, έχοντας διατελέσει ένα από τα μακροβιότερα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας έχει επίσης αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (FSB), αποκτώντας εμπειρία στη διαχείριση χρηματοπιστωτικών κινδύνων.
Η αυστηρή προσέγγιση που έχει ακολουθήσει κατά το παρελθόν στη νομισματική πολιτική θα μπορούσε να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Γερμανίας, καθώς βρίσκεται κοντά στην παραδοσιακή στάση της Bundesbank.
Για να αναλάβει, ωστόσο, την προεδρία, θα χρειαζόταν όχι μόνο τη στήριξη του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, αλλά και τη βοήθειά του στις διαπραγματεύσεις με τη Γαλλία. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φέρεται να επιδιώκει την τοποθέτηση Γάλλου υποψηφίου στη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ και μεταξύ των πιθανών επιλογών βρίσκονται η πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, Λοράνς Μπουν, και η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας, Ανιές Μπενασί-Κερέ.
Μια συμφωνία σε αυτή τη βάση θα απαιτούσε από τη Γερμανία να εγκαταλείψει τόσο τη διεκδίκηση της προεδρίας όσο και εκείνη της θέσης του επικεφαλής οικονομολόγου, για την οποία επίσης ενδιαφέρεται. Ως μέρος ενός ευρύτερου συμβιβασμού, το Βερολίνο θα μπορούσε να αναλάβει το χαρτοφυλάκιο των αγορών, αντικαθιστώντας τη Σνάμπελ, καθώς η συγκεκριμένη θέση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε περίπτωση χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Στην ίδια συμφωνία θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη και οι διεκδικήσεις της Ισπανίας. Προκειμένου να αποφευχθεί η ταυτόχρονη παρουσία δύο Ολλανδών στην Εκτελεστική Επιτροπή, θα χρειαζόταν να αποχωρήσει ο Φρανκ Έλντερσον. Τη θέση του, στις αρμοδιότητες της οποίας περιλαμβάνεται και η αντιπροεδρία του εποπτικού μηχανισμού της ΕΚΤ, θα μπορούσε στη συνέχεια να αναλάβει υποψήφιος που θα πρότεινε η Μαδρίτη, ενδεχομένως γυναίκα.
Η υποψηφιότητα Κνοτ, πάντως, ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις, αφού η Ολλανδία έχει ήδη αναλάβει την προεδρία της ΕΚΤ με τον Βιμ Ντούιζενμπεργκ, κατά την καθιέρωση του ευρώ, γεγονός που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα υπέρ της επιλογής υποψηφίου από διαφορετική χώρα. Παράλληλα, η αυστηρή στάση του Κνοτ κατά την ελληνική κρίση χρέους και η γενικότερη προσέγγισή του στη νομισματική πολιτική αποτελούν παράγοντες που θα μπορούσαν να δυσκολέψουν την εξασφάλιση ευρύτερης υποστήριξης.
Δεύτερο σενάριο: Η επιλογή του Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος Η δεύτερη εκδοχή αφορά τον Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και σημερινό γενικό διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).
Σε αντίθεση με το πρώτο σενάριο, η ανάληψη της προεδρίας από τον Ισπανό θα επέτρεπε είτε στη Γαλλία είτε στη Γερμανία να διεκδικήσουν τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου. Η Γερμανία θα μπορούσε να αποκτήσει πλεονέκτημα εάν ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιδρούσαν στο ενδεχόμενο να προέρχονται τόσο ο πρόεδρος όσο και ο επικεφαλής οικονομολόγος από την Ισπανία και τη Γαλλία αντίστοιχα, καθώς πρόκειται για δύο χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, αξιωματούχοι των οποίων έχουν υποστηρίξει κατά το παρελθόν μια πιο ήπια προσέγγιση στη νομισματική πολιτική.
Ένα επιπλέον διαπραγματευτικό στοιχείο για το Βερολίνο θα μπορούσε να αποτελέσει η πιθανότητα ο σημερινός διοικητής της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, να διαδεχθεί τον ντε Κος στην ηγεσία της BIS. Ο Νάγκελ έχει εργαστεί στο παρελθόν στον συγκεκριμένο οργανισμό, αλλά για να προχωρήσει μια τέτοια συμφωνία, θα έπρεπε να την επιθυμεί και ο Φρίντριχ Μερτς, ενδεχομένως προκειμένου να αναλάβει την Bundesbank ένας διοικητής με στενότερη σύνδεση με το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU). Σύμφωνα με το Bloomberg, στην ηγεσία της BIS θα μπορούσε εναλλακτικά να τοποθετηθεί ο Κλάας Κνοτ.
Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, θα ήταν απαραίτητη η συμφωνία των διοικητών κεντρικών τραπεζών εκτός Ευρώπης που συμμετέχουν στη διοίκηση του οργανισμού. Διαφορετικά, υπάρχει το ενδεχόμενο η θέση να περάσει σε υποψήφιο από άλλη περιοχή του κόσμου.
Η υποψηφιότητα του ντε Κος αντιμετωπίζει επίσης ορισμένα πιθανά εμπόδια, καθώς η Γαλλία θα μπορούσε να αντιδράσει εάν δεν εξασφάλιζε τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, ενώ η προηγούμενη εικόνα του Ισπανού ως υποστηρικτή μιας πιο χαλαρής νομισματικής πολιτικής ενδέχεται να προκαλέσει επιφυλάξεις. Παράλληλα, καθώς αρκετές κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται στο κέντρο ή στη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος, θα μπορούσε να εμφανιστεί απροθυμία υποστήριξης μιας επιλογής που θα αποτελούσε πολιτική επιτυχία για τον Σοσιαλιστή πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ.
Τρίτο σενάριο: Ένας τρίτος υποψήφιος ως λύση συμβιβασμού. Εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν μεταξύ Κνοτ και ντε Κος, δεν αποκλείεται να αναζητηθεί μια εναλλακτική υποψηφιότητα που θα μπορούσε να ξεπεράσει το αδιέξοδο.
Ένα αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί η ίδια η επιλογή της Κριστίν Λαγκάρντ το 2019. Η υποψηφιότητά της προέκυψε σχεδόν απροσδόκητα, έπειτα από αδυναμία επίτευξης συμφωνίας για μια σειρά ευρωπαϊκών διορισμών.
Σύμφωνα με το Bloomberg, αξιωματούχοι υπουργείων Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι οποίοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, δεν έχουν προς το παρόν κάποια προφανή λίστα εναλλακτικών υποψηφίων. Μία πιθανή επιλογή θα ήταν η Νάντια Καλβίνιο, εφόσον το ζήτημα της εκπροσώπησης των φύλων αποκτούσε καθοριστική σημασία στις διαπραγματεύσεις, αφού η πρώην υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας βρίσκεται σήμερα στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και θα μπορούσε να προταθεί από τον Πέδρο Σάντσεθ αντί του ντε Κος.
Μια άλλη πιθανότητα αφορά τον πρώην διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό. Την υποψηφιότητά του ως πιθανή συμβιβαστική λύση πρότεινε αυτόν τον μήνα ο πρόεδρος του OMFIF, Ντέιβιντ Μαρς. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς θα έδινε στη Γαλλία για τρίτη φορά την προεδρία της ΕΚΤ, την ώρα που οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης δεν έχουν αναλάβει ποτέ τη συγκεκριμένη θέση.
Σημειώνεται πως στις εναλλακτικές επιλογές περιλαμβάνεται και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Φινλανδίας, Όλι Ρεν. Ο πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος της Κομισιόν έχει διεκδικήσει στο παρελθόν τόσο την προεδρία όσο και την αντιπροεδρία της ΕΚΤ, όμως ενδεχόμενη επιλογή του θα προϋπέθετε ότι μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης θα εγκατέλειπε τη διεκδίκηση θέσης στην Εκτελεστική Επιτροπή.
Τέταρτο σενάριο: Παρατεταμένο αδιέξοδο και αβεβαιότητα στις αγορές. Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καταφέρνει συνήθως να καταλήγει σε συμβιβασμούς μεταξύ των κρατών-μελών, υπάρχουν περιπτώσεις, όπως οι διαπραγματεύσεις για τους προϋπολογισμούς, στις οποίες η επίτευξη συμφωνίας αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη.
Εάν οι συνομιλίες για τη νέα ηγεσία της ΕΚΤ συνεχιστούν μέχρι τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, που είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο και τον Μάιο, το εκλογικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαδικασία.
Το Bloomberg εξετάζει ειδικότερα το υποθετικό ενδεχόμενο εκλογικής νίκης της Μαρίν Λεπέν και τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια εξέλιξη στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, αφού η ευρωσκεπτικιστική στάση της, σε συνδυασμό με το υψηλό δημόσιο χρέος της Γαλλίας και την προσοχή που συγκεντρώνει η χώρα από τους επενδυτές ομολόγων, θα μπορούσε να μετατρέψει τη διαδοχή στην ΕΚΤ σε πρόσθετο αντικείμενο διαπραγμάτευσης, σε μια περίοδο ευαισθησίας των χρηματοπιστωτικών αγορών.
Ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, θα μπορούσε τελικά να προκύψει κάποια συμβιβαστική υποψηφιότητα, αντίστοιχη με εκείνες που εξετάζονται στο τρίτο σενάριο. Ωστόσο, εάν το αδιέξοδο παραταθεί, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί κενό στην ηγεσία της ΕΚΤ, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η κεντρική τράπεζα ενδέχεται να χρειάζεται να αντιμετωπίσει αναταράξεις στις αγορές.
Η διαδικασία διαδοχής της Λαγκάρντ παραμένει επομένως ανοιχτή, καθώς η επιλογή του επόμενου προέδρου συνδέεται άμεσα με τις αποφάσεις για τις υπόλοιπες κορυφαίες θέσεις της ΕΚΤ και την επίτευξη μιας ευρύτερης συμφωνίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Πηγή: www.newsit.gr
