Οι καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν την Κρήτη επαναφέρουν με τον πλέον δραματικό τρόπο το ζήτημα των αντιπλημμυρικών έργων που είχαν σχεδιαστεί, δημοπρατηθεί ή ξεκινήσει, αλλά δεν είχαν ολοκληρωθεί όταν εκδηλώθηκε η κακοκαιρία.
Η έρευνα του aftodioikisi.gr αναδεικνύει δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις: τον μεγάλο διαγωνισμό της Περιφέρειας Κρήτης για τον καθαρισμό ρεμάτων στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου, προϋπολογισμού 11,16 εκατ. ευρώ, και το έργο κατασκευής αγωγού ομβρίων στα Φέρμα Ιεράπετρας, το οποίο είχε ξεκινήσει ήδη από το 2023.
Οι δύο περιπτώσεις έχουν διαφορετικούς φορείς ευθύνης. Στην πρώτη, αναθέτουσα αρχή και φορέας υλοποίησης είναι η Περιφέρεια Κρήτης. Στη δεύτερη, πρόκειται για έργο του Δήμου Ιεράπετρας, με τον δήμαρχο να αποδίδει την πολυετή καθυστέρηση στον ανάδοχο εργολάβο.
Το έργο των 11,16 εκατ. ευρώ της Περιφέρειας
Η Περιφέρεια Κρήτης είχε προκηρύξει τον Μάρτιο του 2026 μεγάλο έργο με τίτλο «Καθαρισμός ρεμάτων και κλειστών αγωγών για την αντιπλημμυρική προστασία της Περιφέρειας Κρήτης στην Π.Ε. Ηρακλείου», προϋπολογισμού 11,16 εκατ. ευρώ.
Η προθεσμία υποβολής προσφορών έληξε στις 27 Απριλίου 2026.
Το αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει καθαρισμούς υδατορεμάτων από απορρίμματα, μπάζα και βλάστηση, καθώς και εργασίες για την αποκατάσταση της υδραυλικής διατομής και της παροχετευτικότητάς τους.
Σύμφωνα με την τεχνική περιγραφή, προτεραιότητα δίνεται σε περιοχές που έχουν πληγεί από προηγούμενες θεομηνίες, σε Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας και σε αστικές περιοχές.
Μεταξύ των περιοχών στις οποίες αναφέρεται ο σχεδιασμός περιλαμβάνεται και ο Δήμος Χερσονήσου, περιοχή που είχε ήδη δοκιμαστεί από σοβαρές πλημμύρες τα προηγούμενα χρόνια.
Και όμως, στις αρχές Οκτωβρίου 2026 οι Γούβες του Δήμου Χερσονήσου βρέθηκαν ξανά αντιμέτωπες με σοβαρά πλημμυρικά φαινόμενα, με δρόμους να μετατρέπονται σε χειμάρρους και να καταγράφονται σημαντικές ζημιές.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μέχρι σήμερα δεν προκύπτει από τις δημόσια διαθέσιμες αποφάσεις ότι, πριν από την εκδήλωση της κακοκαιρίας, είχε υπογραφεί η σύμβαση του έργου των 11,16 εκατ. ευρώ και είχαν ξεκινήσει οι προβλεπόμενες εργασίες!
Η χρονική ακολουθία δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: τον Δεκέμβριο του 2025 εγκρίθηκε η δημοπράτηση. Τον Μάρτιο του 2026 δημοσιεύτηκε η διακήρυξη. Στις 27 Απριλίου έληξε η προθεσμία υποβολής των προσφορών. Περίπου πέντε μήνες αργότερα, οι έντονες βροχοπτώσεις προκάλεσαν νέες πλημμύρες στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου.
Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί δημοσιευμένη πράξη από την οποία να τεκμηριώνεται ότι η διαδικασία είχε ολοκληρωθεί και το έργο είχε περάσει σε φάση ουσιαστικής εκτέλεσης πριν από την κακοκαιρία.
Το ερώτημα προς την Περιφέρεια Κρήτης είναι, συνεπώς, συγκεκριμένο: σε ποιο στάδιο βρισκόταν ο διαγωνισμός των 11,16 εκατ. ευρώ την 1η Οκτωβρίου και ποιες από τις προβλεπόμενες παρεμβάσεις είχαν πραγματοποιηθεί πριν αρχίσουν οι ισχυρές βροχοπτώσεις;
Φέρμα: Έργο από το 2023 που δεν είχε ολοκληρωθεί
Χαρακτηριστική είναι και η περίπτωση των Φερμών Ιεράπετρας, παρότι εδώ η ευθύνη υλοποίησης δεν ανήκει στην Περιφέρεια αλλά στον Δήμο Ιεράπετρας.
Το έργο «Κατασκευή αγωγού ομβρίων στον οικισμό Φέρμα του Δήμου Ιεράπετρας» είχε αρχικό προϋπολογισμό 570.000 ευρώ και προέβλεπε τη συλλογή των ομβρίων υδάτων από τον οικισμό και τη διοχέτευσή τους προς τη θάλασσα μέσω αγωγού μήκους περίπου 361 μέτρων.
Η προκήρυξη έγινε τον Μάρτιο του 2023 και ως ημερομηνία έναρξης της πράξης καταγράφεται η 26η Ιουνίου 2023.
Το έργο, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε μέσα στον αρχικό χρόνο.
Τον Αύγουστο του 2024 εγκρίθηκε η πρώτη παράταση. Ακολούθησε δεύτερη, ενώ στις 29 Δεκεμβρίου 2025 το Δημοτικό Συμβούλιο κλήθηκε να εγκρίνει και τρίτη παράταση της προθεσμίας εκτέλεσης.
Στις 2 Φεβρουαρίου 2026 η Περιφέρεια Κρήτης, ως φορέας του προγράμματος χρηματοδότησης, τροποποίησε το χρονοδιάγραμμα της πράξης, μεταφέροντας την ημερομηνία λήξης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ακόμη και τον Απρίλιο του 2026 η Δημοτική Επιτροπή Ιεράπετρας συζητούσε τον 2ο Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών του έργου.
Έτσι, όταν οι ισχυρές βροχοπτώσεις προκάλεσαν τις πρόσφατες πλημμύρες στα Φέρμα, ένα έργο που είχε σχεδιαστεί ακριβώς για τη διαχείριση των ομβρίων υδάτων εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ενεργό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξή του!
Δήμαρχος Ιεράπετρας: «Ευθύνη του εργολάβου»
Το aftodioikisi.gr επικοινώνησε με τον δήμαρχο Ιεράπετρας, Εμμανουήλ Φραγκούλη, αναφορικά με τη μεγάλη καθυστέρηση.
Ο δήμαρχος απέδωσε την ευθύνη για τη μη έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου στον εργολάβο που είχε αναλάβει την κατασκευή του.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι το έργο χρειάστηκε τρεις διαδοχικές παρατάσεις και, ακόμη μέσα στο 2026, εξακολουθούσε να αποτελεί αντικείμενο τεχνικών και συμβατικών μεταβολών.
Τα ερωτήματα μετά την καταστροφή
Οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ίδιες και δεν πρέπει να συγχέονται.
Στην Π.Ε. Ηρακλείου υπάρχει ένα μεγάλο έργο της ίδιας της Περιφέρειας Κρήτης για καθαρισμούς ρεμάτων, για το οποίο μέχρι στιγμής δεν προκύπτει ότι είχε περάσει σε ουσιαστική εκτέλεση πριν από τις πλημμύρες.
Στα Φέρμα υπάρχει ένα δημοτικό έργο που είχε ξεκινήσει από το 2023 αλλά, έπειτα από τρεις παρατάσεις, εξακολουθούσε να μην έχει ολοκληρωθεί, με τον δήμαρχο να αποδίδει την καθυστέρηση στον ανάδοχο.
Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιτρέπουν να υποστηριχθεί ότι η μη ολοκλήρωση των συγκεκριμένων έργων προκάλεσε τις πλημμύρες.
Επιτρέπουν, όμως, να τεθεί ένα σαφές ερώτημα: πόσα από τα αντιπλημμυρικά έργα που είχαν ήδη αναγνωριστεί ως αναγκαία στις πληγείσες περιοχές είχαν πράγματι ολοκληρωθεί όταν ήρθε η κακοκαιρία;
Γιατί στην Κρήτη, όπως αποδεικνύεται από τις δύο αυτές περιπτώσεις, ο κίνδυνος ήταν γνωστός, τα έργα είχαν σχεδιαστεί και οι χρηματοδοτήσεις είχαν προβλεφθεί. Αυτό που μένει να εξηγηθεί είναι γιατί κρίσιμες παρεμβάσεις εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε διαγωνισμούς, παρατάσεις και ανακεφαλαιωτικούς πίνακες όταν τα νερά έφτασαν ξανά στις κατοικημένες περιοχές.
Το aftodioikisi.gr επιχείρησε να επικοινωνήσει με πηγές της Περιφέρειας Κρήτης για να σχολιάσουν τα γεγονότα, ωστόσο η επικοινωνία δεν κατέστη δυνατή.
Πηγή: www.aftodioikisi.gr
