Στην τελική ευθεία μπήκαν οι διαδικασίες για την πόντιση του καλωδίου της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI). Με την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών και τη θετική εισήγηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής, ο σταθμός του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο εξέδωσε τη NAVTEX για τη διεξαγωγή ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό σκάφος, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της Τουρκίας.
Η ελληνική NAVTEX τίθεται σε άμεση ισχύ και το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», που βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου, λύνει κάβους τις αμέσως επόμενες ώρες για να ξεκινήσει τις εργασίες για την πόντιση του καλωδίου που θα συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο.
«Ο υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως», ανακοίνωσε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Η ναυτική οδηγία ξεκινά από τις 6 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 6 Μαρτίου, καλύπτοντας πλήρως την παράταση που είχε ζητηθεί για το σύνολο της διαδρομής πόντισης του καλωδίου, μέχρι και την κυπριακή ΑΟΖ. Στα τμήματα βόρεια της Κρήτης, που περιλαμβάνουν και διεθνή ύδατα, οι έρευνες έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Πλέον, το κύριο βάρος μετατοπίζεται στο εναπομείναν τμήμα: στην περιοχή ανατολικά της Κάσου, έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
NAVTEX και από την Κύπρο
Σε πλήρη συντονισμό, Αθήνα και Λευκωσία θωρακίζουν θεσμικά την πόντιση του καλωδίου. Η Κύπρος εξέδωσε τη δική της NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού σκάφους στην κυπριακή ΑΟΖ, με ισχύ από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 19 Μαρτίου. Με αυτόν τον τρόπο, οι δύο χώρες δημιουργούν ένα συντονισμένο «πλέγμα» οδηγιών, διασφαλίζοντας ολόκληρη τη διαδρομή από την Κρήτη μέχρι την Κύπρο. Είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον Κύπριο ομόλογό του για το στενό συντονισμό των δύο χωρών.
«Το έργο αυτό δεν είναι μόνο ελληνικών, ή κυπριακών συμφερόντων, είναι ένα έργο και γαλλικών συμφερόντων και ένα έργο το οποίο παίρνει μεγάλη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι το χρονοδιάγραμμα δεν αλλάζει. Η διασύνδεση παραμένει ευρωπαϊκό έργο, με κοινή συμμετοχή της Αθήνας, της Λευκωσίας και του Παρισιού», ανέφερε το πρωί της Παρασκευής ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου.
Η αντι-NAVTEX της Τουρκίας
Την ελληνική ναυτική οδηγία έσπευσε να αντικρούσει η Άγκυρα, εκδίδοντας δική της αντι-NAVTEX. Η τουρκική πλευρά επαναφέρει τις αυθαίρετες διεκδικήσεις της περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως τις έχει καταθέσει μονομερώς στον ΟΗΕ το 2020, διαμηνύοντας πως δεν έχει δώσει έγκριση για τις συγκεκριμένες έρευνες.
H τουρκική anti-NAVTEX του υδρογραφικού σταθμού Αττάλειας:
TURNHOS N/W : 1105/26
MEDITERRANEAN SEA
1. SOME PART OF AREA PROMULGATED WITH NAVTEX NR. HA15-1411/26 IS WITHIN TURKISH CONTINENTAL SHELF DECLARED TO UNITED NATIONS, ON 18 MARCH 2020 WITH REF NR. A/74/757.
2. TURKISH AUTHORITIES HAS NOT ISSUED CONSENT FOR THE RESEARCH ACTIVITY REFERRED IN UNAUTHORIZED MESSAGE IN REFERENCE.
3. ALL RESEARCH ACTIVITIES IN TURKISH MARITIME JURISDICTION AREA MUST BE COORDINATED WITH RELEVANT TURKISH AUTHORITIES.
4. CANCEL THIS MESSAGE 062200Z MAR 27.
Προκαλεί το τουρκικό ΥΠΕΞ
Παράλληλα το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε μία προκλητική ανακοίνωση, υποστηρίζοντας πως η Τουρκία «ακυρώσει τις NAVTEX Αθήνας και Λευκωσίας για το γαλλικό πλοίο του καλωδίου».
Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ, χαρακτηρίζει τη δραστηριότητα «παράνομη θαλάσσια επιστημονική έρευνα» που αποσκοπεί στην πόντιση καλωδίου χωρίς άδεια, σε περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Δημιουργείται το πλαίσιο για την επανέναρξη των εργασιών
Η συμμετοχή του γαλλικού ερευνητικού στο πλαίσιο της συνεργασίας Αθήνας – Λευκωσίας – Παρισιού αναδεικνύει τη σημασία της τριμερούς συνεργασίας στην υλοποίηση ενός έργου ιδιαίτερης γεωστρατηγικής και ενεργειακής διάστασης, όπως σημειώνει η ΕΡΤ.
Η αξιοποίηση του γαλλικού σκάφους, σε συνδυασμό με την εκδοση της εληνικής NAVTEX, και την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων διοικητικών διεργασιών, δημιουργoύν το πλαίσιο για την επανέναρξη των εργασιών. Με την έκδοση και της κυπριακής NAVTEX θωρακίζεται θεσμικά όλη η διαδρομή του καλωδίου και δημιουργείται ένα απολύτως συντονισμένο πλέγμα ναυτικών οδηγιών που καλύπτει όλη την διαδρομή της πόντισης του καλωδίου μέχρι και την κυπριακή ΑΟΖ.
Η επιστροφή του ερευνητικού πλοίου πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, δεδομένου ότι οι προηγούμενες προσπάθειες είχαν προχωρήσει με δυσκολίες μέχρι που διεκόπησαν τον Ιούλιο του 2024.
Σε κάθε περίπτωση, η έναρξη των ερευνών αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα στην πορεία της ολοκλήρωσης της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Πηγή: www.enikos.gr
