Πριν ακόμη ανάψουν τα καλοριφέρ, η ακρίβεια δείχνει ξανά τα δόντια της, με την ενέργεια να επιβαρύνει ήδη το πετρέλαιο και λογαριασμούς και να απειλεί να περάσει για δεύτερη φορά στο καλάθι του σούπερ μάρκετ, ενώ η νέα αύξηση των επιτοκίων προσθέτει πίεση στις δόσεις των δανείων.
Ο χειμώνας ξεκινά με το πετρέλαιο να φτάνει μία ανάσα από τα 110 δολάρια το βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στην περιοχή των 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα και τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας να καταγράφουν νέες απότομες αυξήσεις. Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, οι κίνδυνοι στις θαλάσσιες μεταφορές και ο πόλεμος στην Ουκρανία συνθέτουν ένα σκηνικό στο οποίο μία ακόμη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να φέρει το επόμενο κύμα ανατιμήσεων, σε ένα ήδη οξυμένο καθεστώς διαρκούς ακρίβειας.
Πετρέλαιο θέρμανσης κοντά στα 2 ευρώ
Το πρώτο βαρύ τεστ για τα νοικοκυριά έρχεται στις 15 Οκτωβρίου, με την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Με βάση τις σημερινές διεθνείς τιμές, η μέση πανελλαδική τιμή εκκίνησης υπολογίζεται πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο, χωρίς να αποκλείεται να πλησιάσει ακόμη περισσότερο τα 2 ευρώ εάν συνεχιστεί το ράλι του αργού.
Για μία παραγγελία 1.000 λίτρων, ο λογαριασμός θα μπορούσε έτσι να φτάσει περίπου τα 1.900 ευρώ, από περίπου 1.100 ευρώ στην έναρξη της περυσινής περιόδου, εάν παραμείνουν οι σημερινές συνθήκες.
Ακόμη δυσκολότερο σενάριο περιγράφεται για το φυσικό αέριο. Παράγοντες της ενεργειακής αγοράς δεν αποκλείουν το TTF να κινηθεί προς τα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εάν αυξηθεί η ζήτηση για θέρμανση χωρίς αποκλιμάκωση των πολεμικών μετώπων. Η άνοδος του αερίου μεταφέρεται γρήγορα και στη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος, η οποία έφτασε τα 183,60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η μέση τιμή των πρώτων ημερών του Σεπτεμβρίου κινήθηκε περισσότερο από 17% υψηλότερα από τον Αύγουστο.
Ο πληθωρισμός πρόλαβε τον χειμώνα
Οι πιέσεις δεν αποτελούν πλέον μόνο πρόβλεψη καθώς ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Αύγουστο, από 3,4% τον Ιούλιο, με τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις να εντοπίζονται ακριβώς στις δαπάνες που δύσκολα μπορεί να περιορίσει ένα νοικοκυριό.
Η στέγαση ακρίβυνε κατά 9,7% μέσα σε έναν χρόνο και οι μεταφορές κατά 7,7%. Το φυσικό αέριο κατέγραψε αύξηση 40,2%, το πετρέλαιο θέρμανσης 53,2%, το ντίζελ κίνησης 30,6% και η βενζίνη 15,3%. Μέσα σε μόλις έναν μήνα, από τον Ιούλιο στον Αύγουστο, το φυσικό αέριο ανατιμήθηκε κατά 13,5% και το ηλεκτρικό ρεύμα κατά 1,5%.
Η ενέργεια, όμως, ανεβάζει το κόστος των μεταφορών, της ψύξης, της παραγωγής, των συσκευασιών και της λειτουργίας των καταστημάτων, και ως εκ τούτου μία ενεργειακή ανατίμηση μπορεί, με καθυστέρηση, να εμφανιστεί ξανά στα τρόφιμα και στα βασικά είδη διαβίωσης.
Το ανάχωμα στα ράφια και η προειδοποίηση Θεοδωρικάκου
Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, την οποία παρουσίασε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, περιλαμβάνει 1.740 κωδικούς με μέση μείωση 9,5% και διάρκεια έως το τέλος Δεκεμβρίου. Αποτελεί ένα περιορισμένο ανάχωμα για το καλάθι του νοικοκυριού, δεν καλύπτει όμως το σύνολο των προϊόντων ούτε μπορεί να εξουδετερώσει μία γενικευμένη αύξηση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους.
Ο ίδιος ο Τάκης Θεοδωρικάκος έχει προειδοποιήσει ότι «δεν θα είναι εύκολος ο χειμώνας», συνδέοντας ευθέως την ακρίβεια με τις πιέσεις στο φυσικό αέριο και στα πετρελαιοειδή. Η προειδοποίηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος καθώς οι μειώσεις στα ράφια συμπίπτουν χρονικά με μία νέα διεθνή ενεργειακή αναταραχή.
Το μήνυμα από το παγκόσμιο sell-off στα ομόλογα
Τον συναγερμό επιβεβαιώνουν και οι αγορές. Το παγκόσμιο sell-off στα κρατικά ομόλογα έφερε την απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κοντά στο 5%, του γερμανικού 10ετούς περίπου στο 3,5% και του ελληνικού 10ετούς έως το 4,2%.
Οι αποδόσεις των ομολόγων δείχνουν ότι οι επενδυτές δεν θεωρούν πλέον την ενεργειακή ανατίμηση ένα σύντομο επεισόδιο και προεξοφλούν περισσότερο πληθωρισμό, υψηλότερα επιτόκια και ακριβότερο δανεισμό για μεγαλύτερο διάστημα.
Η ΕΚΤ αύξησε ήδη κατά 25 μονάδες βάσης το επιτόκιο καταθέσεων, στο 2,50%, και αναθεώρησε την πρόβλεψή της για τον μέσο πληθωρισμό στο 3% το 2026 και στο 2,5% το 2027. Για τα νοικοκυριά, αυτό σημαίνει ότι δίπλα στο ακριβότερο ρεύμα, στη θέρμανση και στα καύσιμα επανέρχεται και ο κίνδυνος υψηλότερης δόσης στα κυμαινόμενα δάνεια.
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται παρεμβάσεις στο ντίζελ και στο πετρέλαιο θέρμανσης εάν οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, ενώ η μείωση κατά 50% της χρέωσης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027 και δεν καλύπτει τους πρώτους μήνες της ενεργειακής πίεσης.
Πηγή: www.newsit.gr
