Το νέο Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση, παρουσίασε σήμερα (17.7.2026) η Κομισιόν, με στόχο να καταστήσει την Ευρώπη την πρώτη ήπειρο που θα βασίζεται κυρίως στην ηλεκτρική ενέργεια, προτείνοντας παράλληλα την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), ενισχύοντας τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ως απάντηση στην ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε αυξημένες τιμές ενέργειας, μεγαλύτερη έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους και απώλεια ανταγωνιστικότητας. Παρότι σήμερα περίπου το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παράγεται από εγχώριες καθαρές πηγές, η ηλεκτροδότηση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας παραμένει στάσιμη στο 23%. Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν εξετάζει έναν ενδεικτικό στόχο αύξησης του ποσοστού ηλεκτροδότησης στο 46% έως το 2040, εκτιμώντας ότι έτσι θα μπορούσαν να μειωθούν οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά περίπου 260 δισ. ευρώ ετησίως.
Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης, προτείνονται μέτρα για τη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζοντας τη διαφορά τιμής με τα ορυκτά καύσιμα, μειώνοντας τις χρεώσεις δικτύου και τις φορολογικές επιβαρύνσεις για ενεργοβόρες επιχειρήσεις και διασφαλίζοντας ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν θα φορολογείται δυσμενέστερα από το φυσικό αέριο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον εκσυγχρονισμό των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της εφαρμογής ευέλικτων τιμολογίων και της επιτάχυνσης της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. Με αυτόν τον τρόπο οι καταναλωτές θα μπορούν να παρακολουθούν καλύτερα την κατανάλωσή τους, να μεταφέρουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες χαμηλότερου κόστους και να μειώνουν τους λογαριασμούς τους.
Παράλληλα, η Κομισιόν προωθεί τη διεύρυνση της χρήσης καθαρών τεχνολογιών, όπως οι αντλίες θερμότητας, τα ηλεκτρικά οχήματα, οι μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας και άλλες εφαρμογές που βασίζονται στον ηλεκτρισμό. Για να μειωθεί το αρχικό κόστος αυτών των επενδύσεων, προβλέπεται αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης, προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης και μηχανισμοί στήριξης της καθαρής θέρμανσης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ηλεκτρικών δικτύων, με ταχύτερες διαδικασίες σύνδεσης, καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και νέες επενδύσεις στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Ταυτόχρονα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας καθαρών τεχνολογιών, στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας εντός Ευρώπης, στην προώθηση της καινοτομίας και στη δημιουργία νέων δεξιοτήτων και ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Σχέδιο για την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS)
Παράλληλα με το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση, η Κομισιόν προτείνει σημαντικές αλλαγές στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS). Η νέα πρόταση προβλέπει πιο σταδιακή μείωση των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών, με ετήσιο ρυθμό 3,7% την περίοδο 2031-2035 και 1,7% την περίοδο 2036-2040, ώστε να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τη βιομηχανία.
Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης, η οποία θα διαθέσει περίπου 100 δισ. ευρώ για επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες, ηλεκτροποίηση της παραγωγής, πράσινο υδρογόνο και καινοτόμες βιομηχανικές εφαρμογές. Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να διαθέτουν τουλάχιστον το 50% των εσόδων από το EU ETS σε δράσεις απανθρακοποίησης, ενεργειακής μετάβασης και ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις που αναμένεται να ξεπεράσουν τα 100 δισ. ευρώ πριν από το 2030.
Η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών στις επιχειρήσεις θα συνεχιστεί και μετά το 2030, συνδέοντας όμως τη διατήρησή της με τις πραγματικές επενδύσεις των επιχειρήσεων σε καθαρές τεχνολογίες. Επιπλέον, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού θα συνεχίσει να στηρίζει τα κράτη μέλη με χαμηλότερο εισόδημα για τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών τους συστημάτων και της βιομηχανίας τους.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται επίσης η δυνατότητα αξιοποίησης έως και 2% διεθνών πιστώσεων άνθρακα, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία όταν η μείωση των εκπομπών εντός Ευρώπης καθίσταται δυσκολότερη. Παράλληλα, τροποποιείται το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς (MSR), ώστε να περιοριστούν οι έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών και να ενισχυθεί η ασφάλεια των επενδύσεων.
Τέλος, το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών επεκτείνεται περαιτέρω ώστε να καλύπτει περισσότερους τομείς, όπως η αεροπορία, η ναυτιλία και η αποτέφρωση αποβλήτων, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής του και συμβάλλοντας στη συνολική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Με τις δύο αυτές πρωτοβουλίες, η Κομισιόν επιδιώκει να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια ασφαλέστερη, πιο ανθεκτική και κλιματικά ουδέτερη ευρωπαϊκή οικονομία.
Πηγή: www.newsit.gr
