Μακριά από τις ρυθμίσεις παραμένει η μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών με τα υψηλότερα χρέη προς το Δημόσιο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις πραγματικές δυνατότητες είσπραξης των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Έτσι, η απόφαση να μετατεθεί για τον Φεβρουάριο του 2027 η δημοσιοποίηση της λίστας των μεγαλοοφειλετών δεν μεταβάλλει ουσιαστικά την εικόνα, καθώς οι περίπου 30.000 οφειλέτες με χρέη άνω των 150.000 ευρώ παραμένουν διαχρονικά εκτός των μηχανισμών ρύθμισης.
Αντίθετα, η συμμετοχή στα προγράμματα διακανονισμού αφορά κυρίως φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με μικρότερες και περισσότερο διαχειρίσιμες οφειλές, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Στο πλαίσιο αυτό, η απόφαση των υφυπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Δημήτρη Μαρκόπουλου και Άννας Ευθυμίου, να μεταθέσουν τη δημοσιοποίηση των ονομάτων των μεγαλοοφειλετών έχει κυρίως διαδικαστικό χαρακτήρα. Το πραγματικό ζητούμενο είναι αν οι συγκεκριμένοι οφειλέτες θα αξιοποιήσουν τη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη. Μέχρι σήμερα, πάντως, η εμπειρία δείχνει ότι στις ρυθμίσεις εντάσσονται κυρίως όσοι έχουν μικρές και μεσαίες οφειλές.
Πού καταγράφεται η μεγαλύτερη συμμετοχή
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση ρυθμισμένων οφειλών εντοπίζεται στο εύρος από 500 έως 10.000 ευρώ, όπου το ποσοστό φθάνει το 15,52%. Ιδιαίτερα υψηλή είναι η συμμετοχή στην κατηγορία των οφειλών από 2.000 έως 3.000 ευρώ, όπου το ποσοστό των ρυθμίσεων ανέρχεται στο 18,16%, επιβεβαιώνοντας ότι όσοι έχουν σχετικά διαχειρίσιμα χρέη ανταποκρίνονται ευκολότερα στις δυνατότητες διακανονισμού.
Στα φυσικά πρόσωπα, το μεγαλύτερο ποσοστό ένταξης καταγράφεται επίσης στις οφειλές από 500 έως 10.000 ευρώ (15,34%), ενώ στην κατηγορία των 2.000 έως 3.000 ευρώ φτάνει το 18,40%. Για τις επιχειρήσεις, η εικόνα διαφοροποιείται, καθώς η μεγαλύτερη συμμετοχή στις ρυθμίσεις εμφανίζεται στις οφειλές από 10.000 έως 100.000 ευρώ, με ποσοστό 21,66%, το οποίο αγγίζει το 25% στην κατηγορία των 10.000 έως 20.000 ευρώ, καθώς η διατήρηση της φορολογικής ενημερότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία τους.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί, παρά το γεγονός ότι τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία ανέρχονται σε περίπου 114,5 δισ. ευρώ, οι πραγματικές δυνατότητες είσπραξης είναι πολύ περιορισμένες. Από το σύνολο αυτό, 35,25 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης, με αποτέλεσμα το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να περιορίζεται στα 79,25 δισ. ευρώ. Ακόμη όμως και αυτό το ποσό δεν θεωρείται στο σύνολό του εισπράξιμο.
Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής, το ποσό που μπορεί ρεαλιστικά να ανακτηθεί ανέρχεται περίπου στα 27 δισ. ευρώ, καθώς το υπόλοιπο αφορά κυρίως πολύ παλαιές οφειλές, προσαυξήσεις και πρόστιμα.
Με βάση το υπουργείο Οικονομικών, στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων μπορούν δυνητικά να ενταχθούν περίπου 1,3 εκατ. φυσικά πρόσωπα και 284.000 επιχειρήσεις με συνολικές οφειλές που προσεγγίζουν τα 95 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η πραγματική εισπρακτική απόδοση θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα ενταχθούν οφειλές που σήμερα παραμένουν εκτός κάθε ρύθμισης, κάτι που μέχρι σήμερα δεν συμβαίνει στους μεγάλους οφειλέτες.
Τα παλιά χρέη
Ιδιαίτερη σημασία για την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων έχει και η παλαιότητα των οφειλών. Χρέη που έχουν ξεπεράσει την πενταετία γίνονται ολοένα δυσκολότερο να εισπραχθούν, ενώ όταν η ηλικία τους υπερβαίνει τη δεκαετία οι πιθανότητες ανάκτησης περιορίζονται δραστικά. Για τον λόγο αυτό η φορολογική διοίκηση στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της κυρίως στις νεότερες οφειλές, όπου υπάρχουν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες είσπραξης, αλλά και στους μεγάλους οφειλέτες για τους οποίους μπορούν να αξιοποιηθούν στοχευμένα ελεγκτικά και εισπρακτικά μέτρα.
Στο πλαίσιο αυτό, μία από τις λύσεις που θα μπορούσαν να προχωρήσουν είναι η εφαρμογή εξατομικευμένων ρυθμίσεων, προσαρμοσμένων στη φοροδοτική ικανότητα κάθε οφειλέτη. Ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την εισπραξιμότητα, δίνοντας πραγματική διέξοδο ακόμη και σε φορολογουμένους ή επιχειρήσεις με μεγάλες οφειλές, οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στα υφιστάμενα οριζόντια σχήματα διακανονισμού.
Πηγή: www.newsit.gr
