Ακριβότερα τρόφιμα και αναταράξεις στις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων ενδέχεται να προκαλέσουν οι νέοι περιορισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης με νέα μέτρα για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, σύμφωνα με προκαταρκτική μελέτη της Κομισιόν.
Ανάμεσα σε άλλα, η μελέτη καταλήγει ότι στα σενάρια που εξετάστηκαν, οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων μειώνονται, η ευρωπαϊκή παραγωγή αυξάνεται και οι τιμές που πληρώνουν για τρόφιμα οι καταναλωτές ανεβαίνουν, με αποτέλεσμα τα μέτρα για τα φυτοφάρμακα να κινδυνεύουν να ακριβύνουν ακόμα περισσότερο την καθημερινότητα των ευρωπαίων
Το μέγεθος των επιπτώσεων, ωστόσο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά θα προσαρμοστούν οι εξαγωγείς στους νέους κανόνες.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ η ΕΕ εξετάζει τη δυνατότητα να επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στις εισαγωγές προϊόντων που έχουν καλλιεργηθεί με φυτοφάρμακα τα οποία δεν είναι εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σχέδιο θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να μειώσει τα επιτρεπόμενα επίπεδα υπολειμμάτων συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων στα εισαγόμενα προϊόντα έως το λεγόμενο «τεχνικό μηδέν», δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο που μπορεί να ανιχνευθεί από τις διαθέσιμες μεθόδους ελέγχου.
Οικονομικά, το βασικό ρίσκο για την Ευρώπη είναι ότι οι περιορισμοί θα μπορούσαν να περιορίσουν την προσφορά ορισμένων αγροτικών προϊόντων από τρίτες χώρες. Μικρότερες εισαγωγές σημαίνουν μεγαλύτερη πίεση στην ευρωπαϊκή παραγωγή και, σύμφωνα με τη μελέτη, υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.
Αντιδράσεις από μεγάλες αγροτικές δυνάμεις
Οι πιθανές επιπτώσεις στο εμπόριο έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από μεγάλους αγροτικούς εξαγωγείς. Συνολικά 19 χώρες εξέφρασαν τον Ιούνιο ανησυχίες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Αυστραλία και η Αργεντινή.
Οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει από την ΕΕ να στηρίξει τις προτάσεις και να αποφύγει περιορισμούς που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αδικαιολόγητες απαγορεύσεις εισαγωγών, όπως αναφέρει δημοσίευμα του Bloomberg.
Το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας έχει προειδοποιήσει ότι μια προσέγγιση «μηδενικής ανοχής» θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση στις αγορές και στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, καθιστώντας ιδιαίτερα δύσκολες τις εξαγωγές προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στο στόχαστρο βρίσκονται μεταξύ άλλων προϊόντα όπως ξηροί καρποί, σόγια και καλαμπόκι, ενώ η Αυστραλία έχει εκφράσει ανησυχίες για τις εξαγωγές οπωροκηπευτικών και σιτηρών προς την ΕΕ.
Κίνδυνος για τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες
Ο Καναδάς έχει επίσης προειδοποιήσει ότι οι προτεινόμενοι κανόνες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέα εμπόδια στο εμπόριο και να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα και την επισιτιστική ασφάλεια.
Σε επιστολή του προς την ιρλανδή ομόλογό του, ο Καναδός υπουργός Διεθνούς Εμπορίου Μανίντερ Σίντχου υποστήριξε ότι η πρόταση της ΕΕ αποκλίνει από τις διεθνώς αποδεκτές πρακτικές για την επιστημονική αξιολόγηση των κινδύνων και τον καθορισμό των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων υπολειμμάτων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο αντίκτυπος στις εξαγωγές σιτηρών, ελαιούχων σπόρων και οσπρίων του Καναδά. Η καναδική κυβέρνηση προειδοποιεί ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη ροή εμπορίου και να αυξήσουν το κόστος για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές.
Τι αλλάζει στους κανόνες
Σήμερα, η ΕΕ επιτρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις την παρουσία υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων που δεν είναι εγκεκριμένα στην Ευρώπη, εφόσον τα επίπεδα θεωρούνται ασφαλή για τους καταναλωτές. Οι λεγόμενες Maximum Residue Levels (MRLs) καθορίζουν τα ανώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα υπολειμμάτων στα τρόφιμα.
Η πρόταση της Κομισιόν θα μπορούσε να επιτρέψει στην ΕΕ να μειώσει τα συγκεκριμένα όρια για ορισμένες ουσίες μέχρι το επίπεδο του τεχνικού μηδενός. Στην πράξη, αυτό θα μπορούσε να αποκλείσει προϊόντα από την ευρωπαϊκή αγορά εάν οι παραγωγοί στις χώρες προέλευσης συνεχίσουν να χρησιμοποιούν συγκεκριμένα φυτοφάρμακα.
Οι υποστηρικτές της πρότασης τονίζουν ότι οι παραγωγοί εκτός ΕΕ θα πρέπει να τηρούν αντίστοιχα πρότυπα με τους Ευρωπαίους αγρότες. Οι επικριτές, όμως επισημαίνουν ότι διαφορετικές κλιματικές και γεωργικές συνθήκες μπορεί να απαιτούν διαφορετικά προϊόντα φυτοπροστασίας και ότι οι εμπορικοί εταίροι θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ζητούν ειδικές ανοχές για τις εισαγωγές τους.
Η Κομισιόν μπροστά σε αποφάσεις
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η νέα μελέτη είναι προκαταρκτική και αποτελεί μόνο ένα στάδιο της ευρύτερης διαδικασίας και προσθέτει πως εξετάζονται ευρύτερα οι πιθανοί προορισμοί, ενώ η τελική πρόταση θα εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες ουσίες και θα λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις κατά περίπτωση.
Η Κομισιόν έχει ξεκαθαρίσει ότι οι αλλαγές δεν θα αφορούν προϊόντα που δεν παράγονται στην ΕΕ, όπως ο καφές, ή ζωοτροφές από τις οποίες εξαρτάται η ευρωπαϊκή οικονομία.
Η πρόταση βρίσκεται πλέον στη νομοθετική διαδικασία, με τις συζητήσεις να συνεχίζονται τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στο Συμβούλιο της ΕΕ. Τα κράτη-μέλη εμφανίζονται μέχρι στιγμής διχασμένα, με το καθεστώς των ανώτατων επιτρεπόμενων επιπέδων υπολειμμάτων και τους κανόνες για την παράταση των αδειών φυτοφαρμάκων να αποτελούν τα βασικότερα σημεία διαφωνίας.
Νέα συμβιβαστική πρόταση αναμένεται να παρουσιαστεί τον επόμενο μήνα από την Ιρλανδία, ενώ στη συνέχεια Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο θα πρέπει να καταλήξουν σε κοινό κείμενο πριν από την οριστικοποίηση της νομοθεσίας.
Πηγή: www.newsit.gr
