Σε έναν νέο κύκλο αυστηρού δημοσιονομικού προγραμματισμού μπαίνουν οι 332 δήμοι της χώρας, με τις οικονομικές υπηρεσίες τους να καλούνται μέσα στις επόμενες εβδομάδες να καταρτίσουν όχι μόνο το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, αλλά και τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό (ΠΔΠ) για ολόκληρη την περίοδο 2027-2030.
Με την εγκύκλιο 20/2026, που φέρει την υπογραφή του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, το υπουργείο καθορίζει αναλυτικά τη διαδικασία, τις αναφορές που πρέπει να αποσταλούν στον Κόμβο Οικονομικής Πληροφόρησης Τοπικής Αυτοδιοίκησης και, κυρίως, ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα με πρώτη καταληκτική ημερομηνία την 30ή Σεπτεμβρίου 2026.
Πρώτο «καμπανάκι» η 30η Σεπτεμβρίου
Η πρώτη και αμεσότερη υποχρέωση αφορά την κατάρτιση των αρχικών προτάσεων, οι οποίες θα εξεταστούν προκειμένου να διατυπωθεί γνώμη από το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ.
Έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026, οι οικονομικές υπηρεσίες πρέπει να έχουν υποβάλει στον Κόμβο συνολικά επτά αναφορές και εκθέσεις.
Πρόκειται για την πρόταση του ΠΔΠ 2027-2030, την Έκθεση Τεκμηρίωσης του ΠΔΠ, την πρόταση Αναλυτικού Ετήσιου Προϋπολογισμού 2027, την Έκθεση Τεκμηρίωσης του Προϋπολογισμού, τον Προϋπολογισμό Εσόδων από Μεταβιβάσεις 2027-2030, τον Πίνακα Μεταβολών Τακτικού Προσωπικού 2027 και τον Πίνακα Απασχόλησης Έκτακτου Προσωπικού 2027.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις δύο εκθέσεις τεκμηρίωσης. Η Έκθεση ΠΔΠ αποτελεί υποχρεωτικό έγγραφο και η έκθεση του Προϊσταμένου Οικονομικών Υπηρεσιών επί του προτεινόμενου ΠΔΠ πρέπει να συνυπογράφεται υποχρεωτικά από τον Δήμαρχο. Αντίστοιχη υποχρέωση συνυπογραφής από τον Δήμαρχο ισχύει και για την Έκθεση επί του σχεδίου του αναλυτικού προϋπολογισμού.
Τι πρέπει να προβλέψουν μέχρι το 2030
Ο ΠΔΠ των Δήμων καταρτίζεται σε ταμειακή βάση και τουλάχιστον σε επίπεδο μείζονος κατηγορίας. Στον σχεδιασμό ενσωματώνονται διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης: τακτικός προϋπολογισμός, εθνικό και συγχρηματοδοτούμενο ΠΔΕ, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Πράσινο Ταμείο, πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και συναφή εργαλεία.
Κρίσιμος είναι ο περιορισμός που τίθεται για τους Δήμους που προβλέπουν ελλειμματικές χρήσεις. Το σωρευτικό ταμειακό έλλειμμα της περιόδου 2027-2030, αλλά και των ενδιάμεσων περιόδων 2027-2028 και 2027-2029, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα εκτιμώμενα χρηματικά διαθέσιμα του φορέα στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Μάλιστα, η εκτίμηση των διαθεσίμων δεν μπορεί να είναι αυθαίρετη. Πρέπει να προκύπτει από τα στοιχεία του ΠΔΠ και τα απολογιστικά στοιχεία που έχουν υποβληθεί στον Κόμβο.
Έργα και χρηματοδοτήσεις στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη υπηρεσιακή “δουλειά” απαιτείται και στην αποτύπωση των έργων και συγκεκριμένα για τις επενδυτικές επιχορηγήσεις και τις χρηματοδοτήσεις από ΠΔΕ, ΤΑΑ και τα υπόλοιπα εργαλεία. οι Δήμοι πρέπει να κατανείμουν στα έτη 2027-2030 το εκτιμώμενο ανεκτέλεστο οικονομικό αντικείμενο των συνεχιζόμενων έργων στις 31/12/2026.
Παράλληλα, για να συμπεριληφθούν έσοδα και δαπάνες ενός έργου στους σχετικούς πίνακες απαιτείται να υπάρχουν αντίστοιχες προβλέψεις από τους φορείς που θα το χρηματοδοτήσουν. Τα έσοδα αυτά πρέπει επιπλέον να αναλύονται υποχρεωτικά ανά έργο στην αναφορά «Προϋπολογισμός Εσόδων από Μεταβιβάσεις».
Προσλήψεις: Τι μπορεί να εγγραφεί
Η εγκύκλιος βάζει συγκεκριμένα όρια και στις προβλέψεις μισθοδοσίας, καθώς στον ΠΔΠ μπορούν να περιληφθούν προβλέψεις για διορισμούς και προσλήψεις τακτικού και μη τακτικού προσωπικού που έχουν εγκριθεί και πρόκειται να υλοποιηθούν το 2026 και το 2027, για τους μήνες κατά τους οποίους εκτιμάται ότι θα επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό.
Αντίθετα, για την περίοδο 2027-2030 δεν ενσωματώνεται δαπάνη για προσλήψεις που δεν έχουν ενταχθεί στον ετήσιο προγραμματισμό προσλήψεων, όπως αυτός εγκρίνεται από το τακτικό Υπουργικό Συμβούλιο, κάθε Σεπτέμβρη, επί διακυβέρνησης Μητσοτάκη.
Δεύτερη ημερομηνία-κλειδί: 15 Νοεμβρίου
Η διαδικασία δεν τελειώνει στις 30 Σεπτεμβρίου. Μετά τη γνώμη του Παρατηρητηρίου ακολουθεί η έγκριση του ΠΔΠ 2027-2030 και του αναλυτικού προϋπολογισμού 2027 από το αρμόδιο όργανο. Για τους Δήμους πρόκειται για το Δημοτικό Συμβούλιο.
Η έγκριση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 15 Νοεμβρίου 2026 και, μέσα σε δέκα ημέρες από αυτήν, η οικονομική υπηρεσία οφείλει να υποβάλει στον Κόμβο τον εγκεκριμένο ΠΔΠ 2027-2030 και τον εγκεκριμένο Αναλυτικό Προϋπολογισμό 2027.
Εάν η Αποκεντρωμένη Διοίκηση αναπέμψει τις σχετικές αποφάσεις και εγκριθούν νέοι πίνακες από το Δημοτικό Συμβούλιο, οι αναφορές πρέπει να υποβληθούν εκ νέου στον Κόμβο.
Και τρίτη προθεσμία μετά την επικύρωση
Ο ετήσιος προϋπολογισμός πρέπει να έχει επικυρωθεί εντός του 2026. Από την επικύρωσή του ξεκινά νέα προθεσμία δέκα ημερών, μέσα στην οποία οι οικονομικές υπηρεσίες πρέπει να αποστείλουν στον Κόμβο τον Πίνακα Οικονομικής Στοχοθεσίας 2027 μαζί με την υποχρεωτική Έκθεση Τεκμηρίωσης Οικονομικής Στοχοθεσίας.
Πρόκειται συνεπώς για μια διαδικασία που δεν εξαντλείται στην ψήφιση του προϋπολογισμού. Οι δήμοι καλούνται μέσα σε λίγους μήνες να συνδέσουν τον προϋπολογισμό του 2027 με τις προβλέψεις έως το 2030, τα διαθέσιμα, τη μισθοδοσία, τις προσλήψεις, τις μεταβιβάσεις και την πορεία των χρηματοδοτούμενων έργων, με αλλεπάλληλους ελέγχους συνέπειας και συγκεκριμένες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων στον Κόμβο. Η ίδια η εγκύκλιος, μάλιστα, ζητά από τους προϊσταμένους των οικονομικών υπηρεσιών να μελετήσουν ιδιαίτερα τους ελέγχους εγκυρότητας και τα μηνύματα σφαλμάτων του συστήματος υποβολής.
Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο:
Πηγή: www.aftodioikisi.gr
