Ο μονάρχης είχε νοσηλευτεί την προηγούμενη εβδομάδα για την αντιμετώπιση μιας σπάνιας αιματολογικής πάθησης.
Δράμα για τους βασιλείς της Νορβηγίας: Η μεταμόσχευση της πριγκίπισσας & η καταδίκη του γιου της
Τα Ανάκτορα του Όσλο ανακοίνωσαν πως ο βασιλιάς πέθανε ειρηνικά στις 06:35 τοπική ώρα σήμερα, Παρασκευή 28 Αυγούστου, στο εθνικό νοσοκομείο της νορβηγικής πρωτεύουσας.
Τις τελευταίες 24 ώρες πριν από τον θάνατό του, μέλη της βασιλικής οικογένειας είχαν επισκεφθεί τον Χάραλντ στο νοσοκομείο, ενώ πολίτες είχαν αφήσει λουλούδια έξω από τα Ανάκτορα, θέλοντας να εκφράσουν τη συγκίνησή τους.
Ο Χάραλντ ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Νορβηγίας που γεννήθηκε στη χώρα από τον 14ο αιώνα. Μετά τον θάνατό του, στον θρόνο ανεβαίνει ο γιος του, Χάακον.
Έπειτα από 35 χρόνια στον θρόνο, ο Χάραλντ αναμένεται να μείνει στην ιστορία ως ένας ιδιαίτερα δημοφιλής μονάρχης, ο οποίος συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό της μοναρχίας. Παράλληλα, έσπασε την παράδοση όταν παντρεύτηκε μια κοινή θνητή, ενώ σε κρίσιμες στιγμές για τη Νορβηγία λειτούργησε ως ενωτική προσωπικότητα.
Βασιλικοί αναλυτές τον έχουν χαρακτηρίσει προσγειωμένο, σεβαστό και ιδιαίτερα αγαπητό στον λαό, αποκαλώντας τον «grandfather» του έθνους και «People’s king», έναν χαρακτηρισμό που είχε χρησιμοποιηθεί και για τον πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄.
Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2011 στο Όσλο και στο νησί Ούτεγια, ο Χάραλντ είχε απευθύνει έκκληση στους Νορβηγούς να στηρίξουν ο ένας τον άλλον και να μην «επιτρέψουν στην τρομοκρατία και τον φόβο να τους κυριεύσει».
Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, η νορβηγική μοναρχία έγινε περισσότερο ισότιμη και διαφανής, μεταξύ άλλων σε ζητήματα που αφορούσαν τα οικονομικά και την υγεία της βασιλικής οικογένειας.
Ο βασιλιάς είχε επίσης ιδιαίτερη σχέση με τον αθλητισμό. Όταν η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Νορβηγίας επέστρεψε από τις ΗΠΑ, έχοντας φτάσει για πρώτη φορά στην ιστορία της μέχρι τα προημιτελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ο Χάραλντ υποδέχθηκε τους παίκτες στα Ανάκτορα.
Ο Χάραλντ αφήνει πίσω του τη σύζυγό του, βασίλισσα Σόνια, με την οποία ήταν παντρεμένος σχεδόν 58 χρόνια, την κόρη τους, πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζα, τον γιο τους και νέο βασιλιά Χάακον, καθώς και έξι εγγόνια.
Τα παιδικά χρόνια και ο γάμος με τη Σόνια
Ο Χάραλντ γεννήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 1937 στο κτήμα Σκάουγκουμ, κοντά στο Όσλο. Ήταν μόλις τριών ετών όταν ο Αδόλφος Χίτλερ διέταξε την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στη Νορβηγία, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η μητέρα του εγκατέλειψε τη χώρα μαζί με τα παιδιά της και πέρασε τα σύνορα με τη Σουηδία. Στη συνέχεια ταξίδεψαν στις ΗΠΑ, έπειτα από πρόσκληση του τότε προέδρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ.
Μετά το τέλος του πολέμου, ο πρίγκιπας Χάραλντ επέστρεψε μαζί με την οικογένειά του στη Νορβηγία, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του και την υποχρεωτική στρατιωτική του θητεία. Το 1957 έγινε διάδοχος του θρόνου και από το 1960 έως το 1962 σπούδασε κοινωνικές επιστήμες, ιστορία και οικονομικά στο Balliol College της Οξφόρδης.
Σε ένα πάρτι γνώρισε τη Σόνια Χάραλντσεν, κόρη επιχειρηματία. Ωστόσο, ο διάδοχος χρειάστηκε να περιμένει εννέα χρόνια μέχρι να λάβει την άδεια να την παντρευτεί, καθώς ο πατέρας του, βασιλιάς Όλαφ, επιθυμούσε να παντρευτεί μια Ευρωπαία πριγκίπισσα.
Ο Χάραλντ είχε δηλώσει στον πατέρα του πως, αν δεν μπορούσε να παντρευτεί τη Σόνια, θα επέλεγε να παραμείνει εργένης. Τελικά, ο βασιλιάς Όλαφ έδωσε τη συγκατάθεσή του και το ζευγάρι παντρεύτηκε στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο στις 29 Αυγούστου 1968.
Η επιλογή του Χάραλντ άνοιξε τον δρόμο ώστε και τα δύο παιδιά του να μπορέσουν αργότερα να παντρευτούν κοινούς θνητούς.
Η βασιλεία και η στάση του απέναντι στις κρίσεις
Όταν ο πατέρας του αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας το 1990, ο Χάραλντ ανέλαβε καθήκοντα αντιβασιλέα. Έναν χρόνο αργότερα, μετά τον θάνατο του Όλαφ στις 17 Ιανουαρίου 1991, ανέβηκε στον θρόνο.
Σύμφωνα με τον ιστορικό Τροντ Νόρεν Ίσακσεν, ο Χάραλντ άρχισε να εξελίσσεται ως μονάρχης ιδιαίτερα από το 2000 και μετά. Από έναν συγκρατημένο, σοβαρό και ντροπαλό άνθρωπο μετατράπηκε σταδιακά σε έναν βασιλιά περισσότερο ανοιχτό και συμπονετικό.
Η βασίλισσα Σόνια.
Μία από τις δυσκολότερες στιγμές της βασιλείας του ήρθε τον Ιούλιο του 2011, όταν ο ακροδεξιός εξτρεμιστής Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ πραγματοποίησε τις πολύνεκρες επιθέσεις στο Όσλο και την Ούτεγια. Αρχικά σκότωσε οκτώ ανθρώπους με βομβιστική επίθεση στην πρωτεύουσα και στη συνέχεια μετέβη στο νησί Ούτεγια, όπου δολοφόνησε ακόμη 69 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους εφήβους.
Την επόμενη ημέρα ο βασιλιάς απηύθυνε τηλεοπτικό μήνυμα προς τον λαό, ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα μίλησε με ιδιαίτερη συγκίνηση για τα θύματα και τις οικογένειές τους, ως πατέρας, παππούς, σύζυγος και βασιλιάς.
Ο Χάραλντ ήταν επίσης λάτρης της ιστιοπλοΐας και του αθλητισμού, ενώ είχε έντονη οικολογική δράση. Ήταν μεταξύ των ανθρώπων που συνέβαλαν στη δημιουργία του νορβηγικού παραρτήματος του World Wide Fund for Nature (WWF), του οποίου διετέλεσε πρόεδρος για 20 χρόνια.
Ως ιδιαίτερα ικανός ιστιοπλόος, εκπροσώπησε τη Νορβηγία σε τρεις Ολυμπιακούς Αγώνες. Το 2022 ανακοίνωσε πως αποσύρεται από την ενεργό συμμετοχή σε αγώνες ιστιοπλοΐας.
Οι προκλήσεις της βασιλικής οικογένειας
Ο Χάραλντ και η Σόνια είχαν καλωσορίσει στην οικογένεια τη Μέτε-Μάριτ, όταν εκείνη παντρεύτηκε τον διάδοχο Χάακον το 2001. Ο τετράχρονος γιος της από προηγούμενη σχέση, Μάριους Μποργκ Χόιμπι, αντιμετωπίστηκε ως μέλος της οικογένειας, αν και τα Ανάκτορα διευκρίνισαν αργότερα πως δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η βασιλική οικογένεια βρέθηκε αντιμέτωπη με σειρά αντιπαραθέσεων και προσωπικών προβλημάτων. Ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι καταδικάστηκε τον Ιούνιο στο Όσλο για σειρά αδικημάτων και πλέον έχει ασκήσει έφεση κατά της ποινής φυλάκισης τεσσάρων ετών. Λίγο πριν από τον θάνατο του Χάραλντ, βρέθηκε στο πλευρό του στο νοσοκομείο.
Παράλληλα, η Μέτε-Μάριτ βρέθηκε στο επίκεντρο μετά την αποκάλυψη της επικοινωνίας και της σχέσης της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά αδικήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Η ίδια ζήτησε συγγνώμη από τον βασιλιά Χάραλντ και τη βασίλισσα Σόνια για τη σχέση τους, δηλώνοντας σε τηλεοπτική συνέντευξη πως θα ήθελε να μην τον είχε γνωρίσει ποτέ.
Δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση της δίκης του γιου της, η Μέτε-Μάριτ υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση πνεύμονα. Είχε διαγνωστεί οκτώ χρόνια νωρίτερα με μια σπάνια μορφή πνευμονικής ίνωσης.
Την ίδια ώρα, η πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζα είχε προκαλέσει αντιδράσεις με την προσωπική της ζωή. Αρχικά παντρεύτηκε Νορβηγό συγγραφέα και αργότερα, το 2024, παντρεύτηκε έναν Αμερικανό που αυτοχαρακτηρίζεται ως σαμάνος. Οι επαγγελματικές δραστηριότητες του ζευγαριού οδήγησαν τελικά την πριγκίπισσα στην απόφαση να περιορίσει τα βασιλικά της καθήκοντα.
Ορισμένοι Νορβηγοί θεώρησαν πως ο Χάραλντ ήταν υπερβολικά επιεικής απέναντι στις αμφιλεγόμενες επιλογές των μελών της οικογένειάς του.
Τα προβλήματα υγείας και η διαδοχή
Καθώς η υγεία του άρχισε να επιβαρύνεται, ο Χάραλντ περιόρισε οριστικά τις δημόσιες εμφανίσεις του τον Απρίλιο του 2024.
Το τελευταίο διάστημα υποβαλλόταν σε θεραπεία με κορτιζόνη για αιμολυτική αναιμία, μια σπάνια αιματολογική πάθηση που οδηγεί σε μείωση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Στις 17 Αυγούστου εισήχθη στο νοσοκομείο, με τον γιο του Χάακον να αναλαμβάνει καθήκοντα αντιβασιλέα και να τον αντικαθιστά στις επίσημες υποχρεώσεις του.
Η νορβηγική βασιλική οικογένεια έχει βρεθεί φέτος αντιμέτωπη με διαδοχικά προβλήματα υγείας και σκάνδαλα.
Ο διάδοχος του θρόνου με τη σύζυγό του Μέτε Μαρίτ.
Οι εξελίξεις γύρω από την οικογένεια έχουν επηρεάσει και τη δημοτικότητα της μοναρχίας. Δημοσκόπηση για την εφημερίδα Aftenposten έδειξε πως η υποστήριξη προς τη μοναρχία μειώθηκε από 72% το 2024 σε 54%.
Ο νέος βασιλιάς Χάακον καλείται πλέον να αναλάβει τον θρόνο σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη βασιλική οικογένεια.
Πλέον, το ενδιαφέρον των Νορβηγών στρέφεται στον αποχαιρετισμό ενός ιδιαίτερα αγαπητού μονάρχη και στη στήριξη προς τον νέο βασιλιά, Χάακον, καθώς ξεκινά μια νέα εποχή για τη νορβηγική μοναρχία.
Πηγή: www.gossip-tv.gr
