Έναν μηχανισμό απόκρυψης εσόδων μέσω του συστήματος παραγγελιοληψίας των καταστημάτων «Pizza Fan», με τη χρήση ειδικού αλγορίθμου που επέτρεπε την εκτέλεση παραγγελιών χωρίς την έκδοση αποδείξεων, περιγράφει η δικογραφία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων. Η αστυνομική επιχείρηση σε Αττική και Θεσσαλονίκη οδήγησε στη σύλληψη 23 ατόμων, ενώ η οικονομική ζημία για το ελληνικό Δημόσιο εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 35 εκατομμύρια ευρώ.
Στοιχεία για τη λειτουργία του μηχανισμού προέκυψαν από την ανάλυση τηλεφωνικών συνομιλιών, την επεξεργασία δεδομένων της ΑΑΔΕ, τις φυσικές επιτηρήσεις και τα υπόλοιπα ευρήματα της έρευνας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις συνομιλίες μεταξύ των εμπλεκομένων, στις οποίες γίνεται αναφορά στα λεγόμενα «κεράσματα», στη χρήση της σχετικής δυνατότητας από τα καταστήματα και στην ενημέρωση για επικείμενους φορολογικούς ελέγχους.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η έρευνα ξεκίνησε κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας για τη διερεύνηση καταγγελίας που αφορούσε τόσο τη δήλωση των ωρών εργασίας του προσωπικού όσο και τη μη απόδοση μέρους του ΦΠΑ. Ειδικότερα, στην καταγγελία αναφερόταν ότι τα εταιρικά καταστήματα και οι επιχειρήσεις franchise του δικτύου δήλωναν τους εργαζομένους για λιγότερες ώρες από εκείνες που πραγματικά απασχολούνταν, περιορίζοντας τις ασφαλιστικές εισφορές.
Η έρευνα επεκτάθηκε στο σύστημα έκδοσης φορολογικών παραστατικών, καθώς εξετάστηκε η καταγγελία ότι μέρος της κερδοφορίας του δικτύου προερχόταν από τη μη απόδοση ΦΠΑ.
Στη δικογραφία περιλαμβάνονται 109 ακόμη ταυτοποιημένα πρόσωπα, πέραν των συλληφθέντων, για αδικήματα που αφορούν, κατά περίπτωση, εγκληματική οργάνωση, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων.
Πώς λειτουργούσε ο αλγόριθμος της φοροδιαφυγής
Η αστυνομική έρευνα προσδιόρισε έναν βασικό πυρήνα εννέα συλληφθέντων, στους οποίους αποδίδεται η συγκρότηση και λειτουργία, μαζί με άλλα μέλη, μιας οργανωμένης δομής τουλάχιστον από το 2016, με σκοπό τη φοροδιαφυγή στον φόρο εισοδήματος και στον ΦΠΑ.
Η μέθοδος βασιζόταν στην παρέμβαση στο λογισμικό παραγγελιοληψίας και έκδοσης αποδείξεων. Μέσω ειδικού αλγορίθμου, τα καταστήματα franchise είχαν τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν παραγγελίες και να παραδίδουν τα προϊόντα στους πελάτες χωρίς να εκδίδουν τα αντίστοιχα φορολογικά παραστατικά.
Η εταιρεία διαχειριζόταν κεντρικά τις παραγγελίες και τις προωθούσε στα καταστήματα με βάση τη διεύθυνση παράδοσης. Κάθε παραγγελία εμφανιζόταν στο σύστημα του αντίστοιχου καταστήματος, ώστε να προχωρήσει η εκτέλεσή της.
Μετά την ολοκλήρωση της παραγγελίας, ο υπάλληλος που χειριζόταν το ταμείο είχε κανονικά τρεις επιλογές: έκδοση απόδειξης για πληρωμή με μετρητά, έκδοση απόδειξης για πληρωμή με κάρτα ή ακύρωση της παραγγελίας.
Ωστόσο, για ορισμένες παραγγελίες που επέλεγε ο αλγόριθμος, εμφανιζόταν μια πρόσθετη επιλογή με την ονομασία «κέρασμα-απόδειξη». Τη συγκεκριμένη λειτουργία είχε εγκαταστήσει ο προγραμματιστής που περιλαμβάνεται μεταξύ των μελών της οργάνωσης.
Με αυτή τη διαδικασία, η παραγγελία μπορούσε να εκτελεστεί χωρίς να εκδοθεί νόμιμη απόδειξη. Το ποσοστό των αποδείξεων που δεν εκδίδονταν υπολογίζεται περίπου στο 20%.
Παρά τη μη έκδοση φορολογικού παραστατικού, οι παραγγελίες εξακολουθούσαν να καταγράφονται στο κεντρικό πληροφοριακό σύστημα. Έτσι, διατηρούνταν στοιχεία για τον πραγματικό κύκλο εργασιών των καταστημάτων, επιτρέποντας την παρακολούθηση των συνολικών εσόδων και τον υπολογισμό των ποσών που προέκυπταν από την παράνομη δραστηριότητα.
Την εποπτεία του συστήματος είχε αναλάβει το λογιστήριο της εταιρείας στο Χαλάνδρι.
Οι συνομιλίες για τα «κεράσματα» και το όριο των 40 ευρώ
Ο τρόπος με τον οποίο καθορίζονταν οι παράμετροι του αλγορίθμου αποτυπώνεται σε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του προσώπου που προσδιορίζεται ως αρχηγός της οργάνωσης και ιδιοκτήτης της «Pizza Fan» και του προγραμματιστή που ήταν υπεύθυνος για τη μηχανογράφηση.
Στη συνομιλία γίνεται αναφορά στον αριθμό των παραγγελιών που μπορούσαν να καταχωριστούν ως «κέρασμα», στη συχνότητα χρήσης της δυνατότητας για τον ίδιο πελάτη και στο ανώτατο όριο αξίας των 40 ευρώ.
Αρχηγός: Να σε ρωτήσω κάτι. Έκανες κάτι με τα κεράσματα; Έχει μέλλον αυτό το πράγμα;
Προγραμματιστής: Το έφτιαξα όπως είπες. Μίλησα με τον (υπαρχηγό), μάξιμουμ δύο τον μήνα ο καθένας, το ντελίβερι. Αυτό.
Αρχηγός: Α, αυτό δηλαδή δεν το είχε πριν;
Προγραμματιστής: Όχι, όχι. Αρχικά, φαντάσου, πιο παλιά το είχαμε μία φορά στις 60 μέρες. Το είχαμε πάει μία φορά στις 30. Και τώρα, την τελευταία φορά που μιλήσαμε, μου λες να μην πάει πάνω από δύο φορές τον μήνα. Οπότε το βάλατε μία φορά στις 15, να μπορούν να το κάνουν. Κάθε δεκαπέντε, μάξιμουμ δύο φορές.
Αρχηγός: Ναι.
Προγραμματιστής: Είδαμε και αυτά που είπαμε, ότι υπάρχουν ανοιχτά τέικ (TAKE). Το ξέρουν και οι ίδιοι αν θέλουν να τα χρησιμοποιήσουν ή όχι. Τώρα, αξία παραγγελίας και τα λοιπά, είπαμε, δεν τα πειράζουμε αυτά. Έχουμε ένα όριο των 40 ευρώ. Ότι μέχρι 40 ευρώ απόδειξη μπορεί να βγει «κέρασμα», αλλιώς δεν το βγάζουμε για «κέρασμα». Ο Μήτσος μού λέει «όχι, αυτά δεν τα πειράζουμε», μου λέει, «όλα τα φιξ (FIX) που έχουμε τα αφήνουμε όπως είναι». Οπότε τους ρίξαμε αυτό. Μάξιμουμ, δηλαδή, θα μπορούν κάθε 15 μέρες, μίνιμουμ, να κάνουν ένα «κέρασμα» στον ίδιο πελάτη ντελίβερι (DELIVERY). Θα το παρακολουθώ εγώ τώρα από εδώ και πέρα, δηλαδή από χθες που το αλλάξαμε, να δω πόση αλλαγή θα αρχίσει να δημιουργείται. Έχω σημειώσει εγώ την ημέρα και θα το ξανακοιτάμε μετά, να δούμε τι αλλαγές βγήκαν.
Αρχηγός: Εντάξει, έγινε, αγόρι μου.
«Να μας βγάλει μία λίστα με αυτούς που δεν χρησιμοποιούν το TAKE»
Σε δεύτερη συνομιλία, ο αρχηγός συζητά με τον υπαρχηγό για τα καταστήματα που είχαν τη δυνατότητα χρήσης του «κεράσματος» στις παραγγελίες TAKE, αλλά δεν την αξιοποιούσαν.
Ζητά να καταρτιστεί λίστα των καταστημάτων που δεν χρησιμοποιούσαν τη συγκεκριμένη λειτουργία, προκειμένου να εξεταστούν οι λόγοι και να συζητηθεί το ζήτημα.
Αρχηγός: Εγώ πιστεύω ότι έχουν πάρει χαμπάρι επειδή είναι αμόρφωτοι, σου λέω. Δηλαδή, άμα τους πεις «μ…..ες, χάνετε λεφτά από εδώ», μπορεί να το δουλέψουν. Απλά να έχουμε μία κατάσταση με το ποιοι δεν το χρησιμοποιούν. Ε, καλά, θα καταλάβεις μόλις δεις τα ονόματα, θα καταλάβεις. Άμα είναι ο (αναφέρει ένα όνομα διαχειριστή), ναι, δεν θέλει, φοβάται το προσωπικό. Αν είναι, ξέρω εγώ, κάποιος άλλος όμως, μπορεί να μην το έχει καταλάβει λόγω αμορφωσιάς.
Υπαρχηγός: Ωραία, τέλεια.
Αρχηγός: Να μας βγάλει μία λίστα με αυτούς που δεν χρησιμοποιούν το τέικ (TAKE).
Υπαρχηγός: Ποιοι δεν παίζουν μπάλα τέικ (TAKE), ναι.
Αρχηγός: Για να τους έχουμε υπόψη μας και να το συζητήσουμε.
Η συνομιλία για τις καταγγελίες στην ΑΑΔΕ και τους ελέγχους
Σε άλλη τηλεφωνική επικοινωνία, ο αρχηγός αναφέρεται σε δύο καταγγελίες στην ΑΑΔΕ και υποστηρίζει ότι είχε ενημερωθεί για ελέγχους που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν από τον Σεπτέμβριο σε καταστήματα του δικτύου, με αντικείμενο τις παραγγελίες TAKE.
Στην καταγεγραμμένη συνομιλία αναφέρει ότι η ενημέρωση προήλθε από γνωστούς του στην ΑΑΔΕ, ενώ περιγράφει και όσα, όπως υποστηρίζει, του μεταφέρθηκαν για τον προγραμματισμό των ελέγχων.
Αρχηγός: Έκανε δύο καταγγελίες στην ΑΑΔΕ και μας ενημέρωσαν. «Θα κάνουμε», λέει, «να ξέρετε, από τον Σεπτέμβρη, τώρα δεν προλαβαίνουμε με τα νησιά, θα κάνουμε κάποιους ελέγχους στο τέικ (TAKE), θα έρθουμε να κάνουμε κάποιο πέρασμα». Μας το είπαν έτσι καθαρά. «Έτσι, από Σεπτέμβρη θα κάνουμε κάποιο πέρασμα», λέει, «να τσεκάρουμε λίγο τα μαγαζιά σας στο τέικ (TAKE)», ας πούμε. Ε, εντάξει, έναν έλεγχο ανά μαγαζί, έναν έλεγχο σε 10 μαγαζιά θα κάνουν, μιας και έχει έρθει στο πρωτόκολλο αυτή η καταγγελία. Αλλά ξέρανε και ποιος είναι, παρόλο που κρύφτηκε από πίσω, έβαλε κάποιον άλλον.
Υπαρχηγός: Α, δεν πήγε προσωπικά να πει, να φανεί ότι είναι από αυτόν;
Αρχηγός: Όχι, ρε, τρελός είσαι;
Η παραγγελία χωρίς απόδειξη και το παράπονο πελάτη
Σε διαφορετική συνομιλία, μεταξύ διαχειριστή καταστημάτων και επιθεωρητή του δικτύου, γίνεται αναφορά σε παράπονο πελάτη που παρέλαβε την παραγγελία του με μεγάλη καθυστέρηση και χωρίς απόδειξη.
Η παραγγελία είχε καταχωριστεί ως «κέρασμα», ενώ ο πελάτης διαμαρτυρήθηκε γραπτώς και ζήτησε την επιστροφή των χρημάτων του, ύψους 31,40 ευρώ.
Οι δύο συνομιλητές συζητούν για την πίστωση του ποσού και την προσφορά δωρεάν πίτσας, με σκοπό να αντιμετωπιστεί το παράπονο και να μην υπάρξει περαιτέρω εμπλοκή του επικεφαλής.
Επιθεωρητής δικτύου: Λοιπόν, ήρθε ένα παράπονο σε web για το Λαγονήσι, το οποίο ήταν χθεσινό. Αυτός παράγγειλε μέσα από το σάιτ μας και η παραγγελία πήγε στο Ελληνικό, αντί να πάει στο Λαγονήσι.
Διαχειριστής καταστημάτων: Ναι.
Επιθεωρητής δικτύου: Έγινε η παραγγελία, μπήκε στις 9 παρά είκοσι, μετά το Ελληνικό πήγε εκεί πέρα, δεν βρήκε τον πελάτη. Άρα ο πελάτης, είπαν ότι δεν είχε παραγγείλει, ακύρωσαν την παραγγελία και μετά από 50 λεπτά πήγε ξανά μήνυμα στο τηλεφωνικό κέντρο ότι ο πελάτης βρίσκεται στο Λαγονήσι.
Διαχειριστής καταστημάτων: Ωραία.
Επιθεωρητής δικτύου: Ωραία; Ε, μέχρι να ετοιμαστεί και αυτά, η παραγγελία παραδόθηκε στις 11 παρά τέταρτο. Αυτός παρήγγειλε στις 9 παρά τέταρτο, ουσιαστικά δύο ώρες μετά. Ε, δεν του πήγε απόδειξη, την είχε κόψει «κέρασμα» και πήρα και τον Διονύση πάνω, το διασταυρώσαμε κι αυτά. Και ο άλλος τώρα έχει στείλει ένα κατεβατό ότι αυτό, εκείνο, τ’ άλλο, «έφαγα μετά από δύο ώρες, δεν μου φέρατε απόδειξη, αρχίζω να αμφιβάλλω για τα φορολογικά σας στοιχεία και θα κινηθώ νομικά» και μπου μπου μπου μπου μπου. Και ζητάει τα χρήματά του πίσω. 31,40 ευρώ.
Διαχειριστής καταστημάτων: Ωραία. Πάμε. Θα του δώσεις μία πίστωση για αρχή.
Επιθεωρητής δικτύου: Δύο πιτσούλες; Δύο πίτσες;
Διαχειριστής καταστημάτων: Μία.
Επιθεωρητής δικτύου: ΟΚ.
Οι μηνιαίες συναντήσεις στο Μαρούσι και η μεταφορά των χρημάτων
Η αστυνομική έρευνα περιγράφει επίσης τον τρόπο συγκέντρωσης και διαχείρισης των χρημάτων που προέρχονταν από τη μη έκδοση αποδείξεων.
Τα ποσά μεταφέρονταν σε μετρητά, με μέριμνα των αρχηγικών μελών και αφού λαμβάνονταν μέτρα ασφαλείας, σε μηνιαίες συναντήσεις του δικτύου που πραγματοποιούνταν σε συγκεκριμένη αίθουσα εμπορικού κέντρου στο Μαρούσι.
Στις συναντήσεις συμμετείχαν μέλη της οργάνωσης και πραγματοποιούνταν η παράδοση των χρημάτων στον αρχηγό. Παράλληλα, παρουσιαζόταν η οικονομική πορεία του δικτύου σε συνάρτηση με τα έσοδα από την παράνομη δραστηριότητα.
Η δικογραφία περιλαμβάνει και στοιχεία για την ιδιοκτησιακή δομή της εταιρείας. Ειδικότερα, το πρόσωπο που προσδιορίζεται ως αρχηγός κατέχει το 0,01% της ελληνικής εταιρείας, ενώ το υπόλοιπο 99,99% ανήκει σε εταιρεία με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου.
Ως πραγματικοί ιδιοκτήτες της κυπριακής εταιρείας προσδιορίζονται ο αρχηγός και ο στενός συνεργάτης του, ο οποίος χαρακτηρίζεται υπαρχηγός της οργάνωσης. Η συγκεκριμένη εταιρική διάρθρωση συνδέεται στη δικογραφία με τη μη απόδοση φόρων στο ελληνικό Δημόσιο.
Πάνω από 150 εκατ. ευρώ η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη
Η οικονομική ζημία του Δημοσίου από τη δραστηριότητα που ερευνάται για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ετών εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 35 εκατομμύρια ευρώ, λόγω μη απόδοσης φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ.
Η συνολική φορολογητέα ύλη που αποκρύφθηκε υπολογίζεται σε περισσότερα από 150 εκατομμύρια ευρώ.
Στο πλαίσιο της έρευνας, η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων συνέταξε συνολικά 108 εκθέσεις ελέγχου για καταστήματα franchise του δικτύου, στις οποίες καταγράφονται οι διαφορές μεταξύ των δηλωθέντων και των συνολικών εσόδων.
Από αυτές, 80 αφορούν το φορολογικό έτος 2023, τρεις το 2024, τρεις το 2025 και 22 το 2026.
Οι εκθέσεις διαβιβάστηκαν στην ΑΑΔΕ, προκειμένου να εκδοθούν προσωρινοί διορθωτικοί προσδιορισμοί φόρου και να υπολογιστεί το ύψος της φοροδιαφυγής που αποδίδεται στην οργάνωση.
Πηγή: www.enikos.gr
