Από συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που βρέθηκαν αντιμέτωποι με μεγάλες περικοπές στις συντάξεις τους μέχρι δήμους που καθυστερούσαν να καταβάλουν αποζημιώσεις ή να συνδέσουν κατοικίες με την αποχέτευση, σοβαρές δυσλειτουργίες της δημόσιας διοίκησης αναδεικνύει το νέο τετραμηνιαίο δελτίο του Συνηγόρου του Πολίτη, για την περίοδο Μαΐου–Αυγούστου 2026.
Η Ανεξάρτητη Αρχή παρουσιάζει χαρακτηριστικές υποθέσεις στις οποίες παρενέβη, με αντικείμενο την κοινωνική ασφάλιση, την υγεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την προστασία του περιβάλλοντος, τα δικαιώματα των παιδιών και την εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών.
Το δελτίο δεν αποτελεί συνολική καταγραφή όλων των αναφορών που δέχθηκε η Αρχή, αλλά επιλογή ενδεικτικών υποθέσεων, στις οποίες η παρέμβασή της ολοκληρώθηκε κατά το δεύτερο τετράμηνο του 2026.
Δήμοι και ΔΕΥΑ: Χρέη, αποζημιώσεις και καθυστερήσεις ετών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι υποθέσεις που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Στον Δήμο Ηρακλείου Κρήτης, νέα ιδιοκτήτρια ακινήτου, το οποίο απέκτησε μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού, βρέθηκε αντιμέτωπη με την άρνηση της ΔΕΥΑ Ηρακλείου να συνδέσει το ακίνητο με το δίκτυο ύδρευσης, εξαιτίας οφειλών περίπου 1.000 ευρώ του προηγούμενου ιδιοκτήτη. Μετά την παρέμβαση του Συνηγόρου και την επίκληση του άρθρου 47 του ν. 5134/2024, η δημοτική επιχείρηση αναθεώρησε τη θέση της, αναγνωρίζοντας ότι οι συγκεκριμένες οφειλές δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στη νέα ιδιοκτήτρια.
Στον Δήμο Αχαρνών, πολίτες περίμεναν την καταβολή αποζημίωσης για ακίνητο που είχε δεσμευτεί με ρυμοτομικό διάταγμα πριν από 28 χρόνια. Παρά τη δικαστική διαταγή πληρωμής, ο δήμος καθυστερούσε να καταβάλει 65.334 ευρώ, επικαλούμενος έλλειψη σχετικής πίστωσης στον προϋπολογισμό του. Μετά την παρέμβαση της Αρχής, ο δήμος ενέγραψε τις απαιτούμενες πιστώσεις, εξέδωσε τα χρηματικά εντάλματα και εξόφλησε και τους αναλογούντες τόκους.
Αντίστοιχα, στη Βόνιτσα, πολίτης είχε καταβάλει από το 2016 το τέλος σύνδεσης της κατοικίας της με το αποχετευτικό δίκτυο και χρεωνόταν τέλη αποχέτευσης, χωρίς όμως να έχει πραγματοποιηθεί η σύνδεση. Έπειτα από επανειλημμένες παρεμβάσεις του Συνηγόρου, ο αρμόδιος δήμος πραγματοποίησε τελικά τις απαραίτητες τεχνικές εργασίες στις 22 Ιουνίου 2026, ικανοποιώντας το αίτημά της.
Κερατσίνι–Δραπετσώνα: Στο επίκεντρο η έντονη δυσοσμία
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά έντονης δυσοσμίας στον Δήμο Κερατσινίου–Δραπετσώνας.
Ο Συνήγορος απευθύνθηκε στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στον περιφερειάρχη Αττικής, ζητώντας αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και εντατικοποίηση των ελέγχων.
Η Αρχή διαπίστωσε ότι, παρά τους ελέγχους που είχαν πραγματοποιηθεί σε επιχειρήσεις της περιοχής, δεν προέκυπτε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν διενεργήσει μετρήσεις αερίων εκπομπών απευθείας από τις εξόδους απαερίων των μονάδων.
Ζήτησε εξειδικευμένες μετρήσεις και αποτελεσματικότερο συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών. Σύμφωνα με το δελτίο, αναμένεται ακόμη η πραγματοποίηση ολοκληρωμένων περιβαλλοντικών ελέγχων.
Συνταξιούχοι πρώην ΟΓΑ: Μεγάλες περικοπές για ποσά που καταβλήθηκαν από λάθη της διοίκησης
Σοβαρό πρόβλημα καταγράφεται και στην κοινωνική ασφάλιση.
Συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι λάμβαναν και σύνταξη λόγω θανάτου, βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταλογισμούς οφειλών επειδή η διοίκηση συνέχισε επί χρόνια να τους καταβάλλει ποσά βασικής σύνταξης που έπρεπε να είχαν περικοπεί.
Για την εξόφληση των οφειλών, η σύνταξη γήρατος διακόπηκε αρχικά πλήρως και στη συνέχεια μερικώς, περιορίζοντας δραστικά το εισόδημά τους.
Ο Συνήγορος ζήτησε νομοθετική παρέμβαση ώστε να προστατεύεται ένα ελάχιστο εισόδημα αξιοπρεπούς διαβίωσης, καθώς και να εξετάζεται η κατ’ εξαίρεση μη αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, η πρόταση δεν έγινε δεκτή από τον e-ΕΦΚΑ, ενώ δεν υπήρξε ανταπόκριση από το αρμόδιο υπουργείο για τη νομοθετική αλλαγή.
Προληπτικές εξετάσεις: Αναμονή άνω του ενός έτους για υπέρηχο μαστού
Στον τομέα της υγείας, ο Συνήγορος εξέτασε τρεις αναφορές πολιτών σχετικά με δυσκολίες στην πραγματοποίηση υπερηχογραφήματος μαστού μέσω του εθνικού προγράμματος πρόληψης.
Σε μία περίπτωση ζητήθηκε από γυναίκα να πληρώσει για εξέταση σε συνεργαζόμενο ιδιωτικό κέντρο, ενώ σε άλλη περίπτωση ο χρόνος αναμονής για υπέρηχο ξεπερνούσε το ένα έτος.
Η Αρχή απευθύνθηκε στο υπουργείο Υγείας, χωρίς, σύμφωνα με το δελτίο, να λάβει απάντηση ή να διαπιστώσει πρωτοβουλίες αντιμετώπισης των προβλημάτων.
Οικογενειακή επανένωση: Παλαιστίνιοι πρόσφυγες με συγγενείς εγκλωβισμένους στη Γάζα
Ο Συνήγορος εξέτασε επίσης αναφορές Παλαιστινίων αναγνωρισμένων προσφύγων στην Ελλάδα, οι οποίοι είχαν λάβει έγκριση οικογενειακής επανένωσης, αλλά τα μέλη των οικογενειών τους παρέμεναν εγκλωβισμένα στη Λωρίδα της Γάζας.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε στην απαίτηση αυτοπρόσωπης παρουσίας των συγγενών στις ελληνικές προξενικές αρχές για τη χορήγηση θεώρησης εισόδου, κάτι που, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, ήταν αδύνατο.
Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις προς τα προξενεία και το υπουργείο Εξωτερικών, η Αρχή αναφέρει ότι δεν έλαβε ανταπόκριση.
Παιδική προστασία: Σοβαρές ελλείψεις σε δημόσια δομή
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για δημόσια δομή παιδικής προστασίας.
Ο Συνήγορος διαπίστωσε σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα συντονισμού, αλλά και ελλείμματα στη φροντίδα, την εκπαίδευση και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των φιλοξενούμενων παιδιών.
Μάλιστα, διαβίβασε στην αρμόδια Εισαγγελία στοιχεία για ενδεχόμενες αξιόποινες πράξεις σε βάρος παιδιών από μέλη του προσωπικού.
Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις, τα προβλήματα συνεχίστηκαν, με αποτέλεσμα η Αρχή να απευθυνθεί στην υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, από την οποία, σύμφωνα με το δελτίο, δεν είχε λάβει απάντηση.
Ειδική αγωγή: Μαθητές χωρίς την υποστήριξη που δικαιούνται
Στον τομέα της εκπαίδευσης, ο Συνήγορος εξέτασε καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις μαθητών από τα ΚΕΔΑΣΥ της Αττικής, καθώς και ελλείψεις σε παράλληλη στήριξη, ειδικό βοηθητικό προσωπικό και σχολικούς νοσηλευτές.
Η Αρχή απευθύνθηκε στο υπουργείο Παιδείας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για χρόνια προβλήματα.
Οι απαντήσεις που έλαβε περιλάμβαναν νομοθετικές αναφορές και στοιχεία προσλήψεων, χωρίς όμως να αποσαφηνίζουν τον σχεδιασμό για την ουσιαστική αντιμετώπισή τους.
Γονικές άδειες, ανάδοχοι γονείς και δικαιώματα παιδιών
Το δελτίο περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις για τις γονικές άδειες εργαζομένων που υιοθετούν παιδιά από το εξωτερικό. Με το άρθρο 35 του ν. 5316/2026 αναγνωρίστηκε, για τις σχετικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, ως χρόνος ένταξης του παιδιού στην οικογένεια η φυσική παράδοσή του, ακόμη και πριν από τη δικαστική αναγνώριση της αλλοδαπής υιοθεσίας.
Παράλληλα, εξετάστηκε η διακοπή της τακτικής καταβολής αμοιβών σε επαγγελματίες αναδόχους παιδιών με αναπηρίες. Η χρηματοδότηση παρατάθηκε μέσω του τακτικού προϋπολογισμού του αρμόδιου υπουργείου έως τον Δεκέμβριο του 2026.
Σε άλλη υπόθεση, ιδιωτικό σχολείο δεσμεύθηκε να τροποποιήσει τον κανονισμό και την ηλεκτρονική πλατφόρμα του, ώστε να διασφαλίζεται η συναπόφαση των δύο γονέων για σημαντικά ζητήματα εκπαίδευσης και υγείας των παιδιών.
ΟΠΕΚΑ: Αλλαγή στο σύστημα για τη χορήγηση επιδομάτων
Θετική έκβαση είχε υπόθεση ανηλίκου, του οποίου η μητέρα δεν μπορούσε να λάβει επίδομα παιδιού επειδή ο κρατούμενος πατέρας δεν διέθετε ΑΜΚΑ.
Μετά την παρέμβαση του Συνηγόρου, ο ΟΠΕΚΑ συνεργάστηκε με την ΗΔΙΚΑ για την τροποποίηση του ηλεκτρονικού συστήματος, ώστε να γίνονται αποδεκτοί και εναλλακτικοί αριθμοί ασφαλιστικής κάλυψης, όπως ο ΠΑΥΠΕΚ και ο ΠΑΑΥΠΑ.
Παρεμβάσεις με αποτελέσματα, αλλά και υπουργεία που δεν απαντούν
Το τετραμηνιαίο δελτίο αποτυπώνει δύο διαφορετικές εικόνες της δημόσιας διοίκησης.
Από τη μία, παρεμβάσεις του Συνηγόρου οδήγησαν σε συγκεκριμένες λύσεις: πληρωμές αποζημιώσεων από δήμους, συνδέσεις με δίκτυα κοινής ωφέλειας, διορθώσεις ηλεκτρονικών συστημάτων και αλλαγές διοικητικών πρακτικών.
Από την άλλη, καταγράφονται υποθέσεις στις οποίες αρμόδια υπουργεία και υπηρεσίες δεν ανταποκρίθηκαν ή δεν παρουσίασαν συγκεκριμένο σχέδιο επίλυσης των προβλημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα που αναδεικνύεται από τις υποθέσεις είναι ότι η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών εξακολουθεί συχνά να εξαρτάται από την παρέμβαση μιας ανεξάρτητης αρχής, ακόμη και για υποχρεώσεις της διοίκησης που θα έπρεπε να εκπληρώνονται χωρίς πολύχρονες καθυστερήσεις.
Διαβάστε αναλυτικά το τετραμηνιαίο δελτίο του Συνηγόρου του Πολίτη:
Πηγή: www.aftodioikisi.gr
