Κάθε προηγούμενο φαίνεται να έχουν ξεπεράσει οι προκαταβολές που ζητούν οι δήμοι από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ), προκειμένου να αντιμετωπίσουν έκτακτες και ανελαστικές δαπάνες απαραίτητες για τη λειτουργία τους, καταδεικνύοντας με τον πλέον εμφατικό τρόπο την οικονομική ασφυξία που αντιμετωπίζουν οι δήμοι της χώρας.
Ενώ διανύουμε τον 10ο μήνα του έτους, το συνολικό ποσό που έχουν δανειστεί από τις μελλοντικές δόσεις της κρατικής επιχορήγησης που δικαιούνται έχει σπάσει τα προηγούμενα ρεκόρ. Σε αριθμούς, φέτος, 25 δήμοι έχουν λάβει συνολικά 25,51 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα δε με σχετική μελέτη της ΚΕΔΕ σε συνεργασία με την ΕΕΤΑΑ, για την περίοδο 2021-2025 παρατηρήθηκε μια αύξηση της τάξεως του 609% (από 3,6 εκατ. ευρώ σε 22 εκατ. ευρώ συνολικά), ενώ σε απόλυτους αριθμούς οι προκαταβολές που χορηγήθηκαν τριπλασιάστηκαν στην ίδια περίοδο.
Σημειώνεται πως οι προκαταβολές χορηγούνται αποκλειστικά για ανελαστικές δαπάνες και μόνο όταν οι δήμοι έχουν εξαντλήσει το σύνολο των δημοσιονομικών τους δυνατοτήτων. Αυτό καταδεικνύει τα προβλήματα ρευστότητας που έχει δημιουργήσει η αλματώδης αύξηση του λειτουργικού κόστους μετά το 2023, όπως αναδεικνύει η έρευνα.
Η μεγάλη εικόνα της ασφυκτικής οικονομικής πίεσης
Στη μεγάλη εικόνα, τα λειτουργικά κόστη των δήμων με βασικές σταδιακά ξεφεύγουν από τις δυνατότητες των δήμων με τις ανάγκες των δήμων για την εκτέλεση των βασικών λειτουργιών ανέρχονται στα 5,35 δισ. ευρώ για το 2025. Για το ίδιο έτος το βασικό τακτικό έσοδο των δήμων, ήτοι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς, ανέρχονται στα 2,9 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την ίδια μελέτη που είχε επιμεληθεί η ΚΕΔΕ το κενό διακρίνεται σε 1,3 δισ. ευρώ που αφορούν το λειτουργικό καθ’ αυτό σκέλος των δήμων και 1,2 δισ. το επενδυτικό.
Βασικές συνιστώσες της αύξησης του λειτουργικού κόστους αποτελεί η κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους των δήμων, αλλά και το κόστος της μισθοδοσίας. Το μεγαλύτερο κομμάτι στην “πίτα” του ενεργειακού κόστους φέρει ο δημοτικός φωτισμός και το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης για τα οχήματα και τα κτίρια του δήμου. Στην περίοδο 2021-2025 καταγράφεται μια αύξηση του ενεργειακού κόστους ύψους κατά 40%, ενώ μετά την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Αναντολή μετά το Μάρτιο του 2026, τα κόστη του πετρελαίου έχουν αυξηθεί δραματικά παρά τις κυβερνητικές επιδοτήσεις.
Ως προς το κόστος της μισθοδοσίας των υπαλλήλων των δήμων, αυτό έχει σημειώσει αύξηση της τάξεως του 26,3% για τα 2023-25, με τις δαπάνες για τους μισθούς και τις εργοδοτικές εισφορές για μόνιμο και έκτακτο προσωπικό, αλλά και τους αιρετούς να έχουν αυξηθεί με διαφορετικούς ρυθμούς κατά περίπτωση.
Η μεγάλη εικόνα και οι οικονομικές πληγές που “ανοίγει”
Αυτή η μεγάλη εικόνα επιδρά σε κάθε περίπτωση δήμου με ξεχωριστό τρόπο οδηγώντας τον στη χορήγηση προκαταβολής έναντι των ΚΑΠ. Ο δήμος Αθηναίων τον περασμένο Ιούλιο έλαβε σχετική προκαταβολή ύψους 6 εκατ. ευρώ, προκειμένου στο ίδιο περιβάλλον οικονομικής πίεσης να καλύψει τις έκτακτες ανάγκες που προέκυψαν για παρακαταθέσεις αποζημιώσεων για απαλλοτριώσεις. Ευθύνες για τη σημαντική πίεση στο μεγαλύτερο δήμο της χώρας αποδίδονται στο νομικό πλαίσιο και στον τρόπο λειτουργίας του Πράσινου Ταμείου.
Ο δήμος Αγρινίου προ ημερών πήρε προκαταβολή ύψους 2 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση επιτακτικών αναγκών. Σύμφωνα με πληροφορίες του aftodioikisi.gr, στο επίκεντρο των αναγκών αυτών βρίσκεται το οικονομικό πρόβλημα που έχει δημιουργήσει η αλλαγή της κατανομής των ΚΑΠ το 2024 προς όφελος των ορεινών και νησιωτικών δήμων σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους της μισθοδοσίας των υπαλλήλων το ίδιο έτος.
Ο δήμος Χαϊδαρίου έχει λάβει ήδη προκαταβολή 817 χιλ. ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών. Οι λόγοι στην ουσία ακούστηκαν στη Βουλή σε ερώτηση που κατέθεσε η βουλευτής του ΚΚΕ Βιβή Δάγκα προς τον υφυπουργό Βασίλη Σπανάκη. Οι ΚΑΠ δεν φτάνουν ούτε για το 50% της μισθοδοσίας, ενώ στο δήμο χρωστούν σημαντικά ποσά δημοτικών τελών ναυπηγεία και δομές υγείας. Ο κ. Σπανάκης δεν διέψευσε την κατάσταση σημειώνοντας πως η τακτική επιχορήγηση έχει αυξηθεί κατά 31% από το 2021 μέχρι σήμερα, και παράλληλα πραγματοποιούνται έργα εκατομμυρίων στην περιοχή.
Πηγή: www.aftodioikisi.gr
