Νέος Κώδικας: Σαρωτικές αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές – “Παρελθόν” ο β’ γύρος

Σαρωτικές αλλαγές φέρνει στο εκλογικό σύστημα των δήμων και των Περιφερειών ο Νέος Κώδικας που θα διέπει τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, ο οποίος βρίσκεται ήδη σε φάση δημόσιας διαβούλευσης.

Συγκεκριμένα, οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες θα εκλέγονται με ποσοστό 42%+1 ψήφο, σε αντίθεση με το ισχύον μέχρι σήμερα 43%, ενώ παράλληλα καταργείται ο πατροπαράδοτος δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών.

Ειδικότερα, και σύμφωνα με το άρθρο 56 του νομοθετήματος, “στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων”, ενώ το δημαρχιακό θώκο καταλαμβάνει ο επικεφαλής του συνδυασμού.

Αντί του δευτέρου γύρου και σε περίπτωση που δεν συγκεντρωθεί το απαιτούμενο 42% για την εκλογή δημάρχου ή περιφερειάρχη, καθιερώνεται ένα διαφορετικό σύστημα με ένα δεύτερο στάδιο προσμέτρησης μεταξύ των δύο συνδυασμών που έχουν συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους.

Την ίδια στιγμή, το νομοσχέδιο στο άρθρο 54 παρ. 6 δίνει τη δυνατότητα της εναλλακτικής ψήφου, δηλαδή της ψήφου σε δεύτερο συνδυασμό.

Στο δεύτερο στάδιο καταμέτρησης των ψήφων, όπου αναμετρώνται οι δύο “ισχυρότεροι” συνδυασμοί προσμετρώνται μόνο οι εναλλακτικές ψήφοι των ψηφοφόρων που προτίμησαν τους υπόλοιπους συμμετέχοντες συνδυασμούς που δεν κατάφεραν να καταλάβουν την πρώτη ή τη δεύτερη θέση.

Η πενταετής θητεία του Δημάρχου και Περιφερειάρχη

Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, όπως αναφέρει το άρθρο 35 του νομοσχεδίου του Κώδικα, διενεργούνται κάθε 5 χρόνια, οπότε οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων θα εκλέγονται κάθε πέντε (5) έτη με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.

Οι δε εκλογές θα διενεργούνται κάθε Νοέμβριο του 5ου έτους κάθε δημοτικής και περιφερειακής περιόδου, και συγκεκριμένα, θα διεξάγονται την τελευταία Κυριακή του μηνός Νοεμβρίου του πέμπτου (5ου) έτους.

Αναλυτικότερα τα επίμαχα άρθρα του νομοσχεδίου:

Άρθρο 56

1. Στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα δύο τοις εκατό (42% + 1 ψήφο) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, χωρίς να προσμετρώνται οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου αυτοί που έλαβαν έστω και μία (1) έδρα, σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.
2. Δήμαρχος και, αντίστοιχα, περιφερειάρχης εκλέγεται ο επικεφαλής του οικείου επιτυχόντος συνδυασμού.

Άρθρο 57

Δεύτερο στάδιο προσμέτρησης

1. Αν κανένας συνδυασμός δεν πληροί τις προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 56, περί επιτυχόντος συνδυασμού, επιλαχόντων συνδυασμών και εκλογής δημάρχου και περιφερειάρχη, τότε το αρμόδιο δικαστήριο προβαίνει στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, σύμφωνα με την περ. θ) της παρ. 5 του άρθρου 68, περί διαλογής ψήφων στα καταστήματα ψηφοφορίας.
2. Αν κατά την ψηφοφορία υπάρξει ισοψηφία μεταξύ δύο (2) ή περισσότερων συνδυασμών στην πρώτη θέση, στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης μετέχουν οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν στην πρώτη θέση.
3. Αν κατά την ψηφοφορία υπάρξει ισοψηφία μεταξύ δύο (2) ή περισσότερων συνδυασμών στη δεύτερη θέση, στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης μετέχουν ο πρώτος σε αριθμό έγκυρων ψηφοδελτίων συνδυασμός και όλοι οι συνδυασμοί που ισοψήφησαν στη δεύτερη θέση.
4. Στις ψήφους των συνδυασμών που συμμετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι της παρ. 6 του άρθρου 54, περί σταυρών προτίμησης, που τους αντιστοιχούν, από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης.
5. Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, σύμφωνα με την παρ. 4, την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία. Αν στην προσμέτρηση αυτή ισοψηφήσουν στην πρώτη θέση δύο (2) τουλάχιστον συνδυασμοί, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί δημόσια κλήρωση μεταξύ τους για την ανάδειξη του επιτυχόντος συνδυασμού.
6. Δήμαρχος ή περιφερειάρχης εκλέγεται ο επικεφαλής του επιτυχόντος συνδυασμού και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου, αντίστοιχα, αυτοί που έλαβαν έστω και μία (1) έδρα, σύμφωνα με το άρθρο 58, περί κατανομής των εδρών του δημοτικού και περιφερειακού συμβουλίου.

Άρθρο 35

Χρόνος διενέργειας αυτοδιοικητικών εκλογών – Διάρκεια δημοτικής και περιφερειακής (αυτοδιοικητικής) περιόδου

1. Οι δήμαρχοι, οι περιφερειάρχες, οι δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, οι σύμβουλοι των δημοτικών κοινοτήτων και οι εκπρόσωποι των δημοτικών κοινοτήτων εκλέγονται κάθε

   πέντε (5) έτη με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.

2. Η εκλογή διεξάγεται την τελευταία Κυριακή του μηνός Νοεμβρίου του πέμπτου (5ου) έτους κάθε δημοτικής και περιφερειακής περιόδου.
3. Αν κατά την ημέρα της διενέργειας των αυτοδιοικητικών εκλογών, σε δήμο ή σε περιφέρεια ή σε ένα ή περισσότερα εκλογικά τμήματα, δεν διεξαχθεί η ψηφοφορία, αυτή διεξάγεται την επόμενη Κυριακή.
4. Η εγκατάσταση των αυτοδιοικητικών αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από αυτό της διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31η Δεκεμβρίου του πέμπτου (5ου) έτους. Η θητεία αυτή θεωρείται πλήρης για κάθε έννομη συνέπεια

Αναλυτικά το νομοσχέδιο: